بایگانی

بایگانی اکتبر

گفتگو با خلبان پرواز مسکو+گزارش تصویری منتشر نشده از هواپیما در آشیانه

۷ آبان ۱۳۹۰ ۵ دیدگاه

SNC00756

به همراه گزارش تصویری اختصاصی حیرت آور منتشر نشده، از هواپیمای تقریبا سالم پس از فرود بدون چرخه در آشیان و روی باند

احتمالاانتظار تبدیل تهدید به فرصت، از رسانه ملی نیست، رسانه ملی که خبر ۳ قلو زاییدن یک گوسفند در روستاهای دور افتاده کشور را به عنوان خبری ویژه بارها در بخش های خبری پخش می کند، پس از ۱۰ روز حتی ۲۰ دقیقه درباره یک رخداد حیرت آور برنامه یی پخش نکرده، اگر این «فرصت سوزی» در شرایط تحریم صنعت هوایی کشور نیست، پس چه می توان به آن گفت؟

«مرحوم خلبان» این عبارت آشنای ما ایرانیان است که پس از هر سانحه هوایی از مسوولان ذی ربط می نوشتیم، تقریبا حادثه یی در ایران اتفاق نیفتاده که علت آن «عامل انسانی» نباشد که اتفاقا دستش هم از دنیا و پاسخگویی کوتاه شده، حال هواپیمای پرواز ۷۴۲ مسکو- تهران قرار بود ساعت ۱۵:۲۰روز ۲۶ مهر ۱۳۹۰ در فرودگاه حضرت امام(ره) فرود آید، چرخش باز نشده، احتمال یک حادثه وحشتناک نظیر حادثه ارومیه که اتفاقا آن هم بویینگ ۷۲۷ بود و آن هم مسافران ارمنی را با خود حمل می کرد وجود داشت.

در واقع احتمال نه: قطعا اتفاق بدی می افتاد، آن هم با مسافران روس که می توانست آبروی ایران ایر را به باد دهد، اما با ظرافت خاص خلبان، این حادثه اتفاق نیفتاد. حالاما «مرحوم خلبان» نداریم، یک خلبان قهرمان داریم که کار او حیرت کارشناسان و تحلیلگران متخصص در صنعت هوایی جهان را به بار آورده، اما جالب است که از ۲۶ مهر تاکنون این خبراطلاع رسانی نشده است، در سکوت صدا و سیمای ایران، شبکه های تلویزیونی فارسی زبان ماهواره یی، نظیر بی بی سی فارسی، فیلم این فرود حیرت آور را بارها با کارشناسی خلبانان پخش کردند و از خلبان به عنوان یک قهرمان یاد کردند، نه خبری از نشست خبری توسط هما شد، نه خبری از گفت وگوی ویژه خبری.

احتمالامسوولان صدا و سیما با چنین قهرمانی لج کردند، چون بعد از ۱۰ روز، آنچنان که انتظار می رود، لااقل یک برنامه ۲۰ دقیقه یی هم درباره این افتخار ملی پخش نشده، افتخاری که در شرایط تحریم صنعت هوایی کشور، می تواند چشم جهانیان را خیره کند! خبرنگاران «اعتماد» به دیدار او رفته و با این خلبان خارق العاده کشورمان گفت وگو کرده اند.

اپیتان هوشنگ شهبازی، متولد خرداد 1335 در میانه و فرزند یک معلم است، پس از پایان دوره تحصیلی در ارومیه به دلیل بازنشسته شدن پدر به تهران می آید تا به توصیه پدر وارد دانشگاه شود

اپیتان هوشنگ شهبازی، متولد خرداد ۱۳۳۵ در میانه و فرزند یک معلم است، پس از پایان دوره تحصیلی در ارومیه به دلیل بازنشسته شدن پدر به تهران می آید تا به توصیه پدر وارد دانشگاه شود

او گرم و صمیمی خبرنگاران ما را با وجود مشغله زیاد، دو،سه ساعت قبل از پرواز به خانه خود دعوت کرد. کاپیتان هوشنگ شهبازی، متولد خرداد ۱۳۳۵ در میانه و فرزند یک معلم است، پس از پایان دوره تحصیلی در ارومیه به دلیل بازنشسته شدن پدر به تهران می آید تا به توصیه پدر وارد دانشگاه شود، پس از اخذ دیپلم هنرستان، برای ورود به دانشگاه دیپلم ریاضی اخذ کرده و با توصیه شهید دکتر ناصرالدین نیک نامی که از بستگان بوده است وارد دانشکده هواپیمایی ایران شد.

شهبازی به مدت ۱۱ سال مهندس پرواز هواپیمای ایرباس ۳۰۰ و ۷۲۷ بوده و در ادامه به پیشنهاد برخی مسوولان در دوره خلبانی شرکت کرد و کمک خلبان هواپیمای بویینگ ۷۲۷، ایرباس ۳۰۰، ۷۰۷ و ۷۴۴ شد و سپس خلبان یا همان کاپیتان شد و حالاروی بویینگ ۷۲۷ تیک آف و لندینگ می کند. او به واسطه نوع ورودش به این بخش تقریبا تمام دوره های فنی را در ایران و کشورهای اروپایی و آسیایی طی کرده و در واقع شهبازی پیش از این پرواز تجربه طولانی مدت حضور در هر سه صندلی مهندس پرواز، کمک خلبان و خلبان بویینگ ۷۲۷ را داشته است.

اول بگویید که آیا سانحه مشابهی داشتید، یعنی تجربه قرار گرفتن در شرایط مشابه را داشتید، یا سانحه باز نشدن چرخ جلو در بویینگ ۷۲۷ را به یاد دارید؟

خیر، من سانحه مشابهی نداشتم. البته این مشکل بی سابقه یی نیست، در تمام دنیا ـ نه فقط برای بویینگ ۷۲۷ بلکه برای تمام هواپیماها ـ چنین مشکلی پیش می آید، در ایران ایر حدود ۱۲-۱۰ سال قبل خاطرم هست مشکل مشابهی در شیراز پیش آمده بود که در آن زمان هم خدا را شکر با وجود خلبان ماهر، خسارت جانی به وجود نیامد.

بعد از سانحه ارومیه ظاهرا سه فروند بویینگ ۷۲۷ در کشور باقی مانده؟

بله: متاسفانه بعد از سانحه ارومیه، یکی تحت میتننس است و دو فروند هم در حال پرواز داشت، که این ـ پرواز مسکو ـ یکی از آن دو هواپیمای دیگر بود، که البته چون خسارت چندانی ندیده، بعد از اینکه توسط مراجع ذی ربط بررسی شود به خط پرواز بازخواهد گشت.

حد اقل آسیب در قسمت جلوی هواپیما پس از فرود بدون چرخ/ برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

حد اقل آسیب در قسمت جلوی هواپیما پس از فرود بدون چرخ/ برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

چند ساله است؟

۴۰ ساله است، البته عمر هواپیما را به این سادگی نمی توان تخمین زد. عموما عمر هواپیما را با قطعات آن مشخص می کنند و قطعات این هواپیماها هم سر زمان، یا ساعت پرواز خاصی تعویض می شوند. این چک ها هم باید سر زمان مشخصی انجام شوند، خصوصا با بازرسی ها و نظارت هایی که آیوسا انجام می دهد. در دوره های مشخصی می آیند و ما را آدیت می کنند، چون اگر ما آدیت نشویم و در حالت فیل قرار بگیریم در اروپا دیگر مجوز پرواز نداریم.

شما به عنوان خلبان چقدر به این چک ها اهمیت می دهید؟

اگر من ـ به عنوان خلبان ـ هواپیمایم را چک کنم، اگر آن چک ها از نظر ایمنی به من جواب ندهد، آن هواپیما را اکسپت نمی کنم و پرواز نمی برم. خوشبختانه اینجا به این صورت است که کسی پرواز را به خلبان سیویل نمی تواند تحمیل کند، یعنی چنین قدرتی ندارد.

حد اقل آسیب در قسمت جلوی هواپیما پس از فرود بدون چرخ/ برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

حد اقل آسیب در قسمت جلوی هواپیما پس از فرود بدون چرخ/ برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

موضوعی وجود دارد، البته شاید در حد شایعه باشد یا دیدگاه تخصصی نباشد، گفته می شود قطعات بین هواپیماهای مسافربری جابه جا می شوند، به بیانی قطعه یی از هواپیمایی که در آشیانه است را جدا می کنند و روی هواپیمای دیگری که قرار است پرواز کند نصب می کنند، دست بر قضا این شایعه درباره بویینگ ها در ایران قوی تر هم هست، این تعویض ها روی ایمنی هواپیماها تاثیرگذار نیست؟ شما در این باره نظری دارید؟

البته این هم یک رویه نرمال و روتین در هواپیمایی نیست، البته نمی توانم بگویم پیش نمی آید. گاهی اوقات شما شاهد هستید که یک هواپیمایی یک قطعه را کم آورده و از سویی باید پروازی را هم انجام دهد، در چنین شرایطی، امکان دارد چنین اتفاقی بیفتد، یعنی یک قطعه یی را عجالتا از هواپیمای دیگری باز کنند و روی هواپیمای دیگر نصب کنند، تا بتواند پرواز کند، تا اینکه قطعه بعدی به صورت استندبای بیاید و سر جای آن بنشیند. اما من فکر نمی کنم این خطری را برای پرواز به وجود بیاورد.

ظاهرا این اتفاق برای پرواز ارومیه ـ که آن هم بویینگ ۷۲۷ بوده است ـ افتاده.

خیر، من چنین چیزی نشنیده ام!

با همین سیستمی که درباره چک ها فرمودید، این هواپیمای شما هم چک شده بوده، یعنی چرخ ها بازدید شده بودند و شما هم برای پرواز هواپیما را بر اساس این بازرسی ها پذیرفته بودید؟

بله، این هواپیما در ماه های قبل، روزهای. . . پرواز کرده بود و همه قطعاتش هم سالم بود و چنین سانحه یی برایش رخ نداده بود، در همین پرواز مسکو هم ما هواپیما را چک کردیم. کتابش را مطالعه کردیم و سابقه اش را چک کردیم (برای اینکه اشکالات قبلی را مرور کرده باشیم) هیچ نوع اشکالی این هواپیما نداشته و از نظر فنی هم ریلیز شده بود، به خاطر همین هم ما این پرواز را انجام دادیم! حتی در مسکو بدون هیچ مشکلی ما نشستیم، به سلامت هم از مسکو تیک آف کردیم.

حد اقل آسیب در قسمت جلوی هواپیما پس از فرود بدون چرخ/ برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

حد اقل آسیب در قسمت جلوی هواپیما پس از فرود بدون چرخ/ برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

خب پس چرا چرخ باز نشد؟

من حدس می زنم این یک مشکل اتفاقی و تصادفی بود. که ممکن است برای هر هواپیمایی ـ حتی هواپیمای نو ـ هم پیش بیاید.

در گفت وگویی از قول شما نوشته شده بود به «زنجان» رفتید! عجیب است، اگر امکان دارید دقیقا شرح ماوقع را بفرمایید.

ما زنجان نرفتیم: این روت پرواز ما است، متاسفانه یکی از خبرنگاران که با من صحبت کرده بود و از نظر فنی وارد نبود چنین چیزی را از قول من نقل کرده بود، حتی من «رود شور» گفتم، ایشان از قول من «شورآباد» نوشته بودند.

موضوع زنجان هم از این قرار بود که چون ایشان کنجکاو بود بداند من کجا دیسنت (کم کردن ارتفاع) را آغاز کردم، گفتم حدودا زنجان البته بسته به ارتفاع، خلبان تشخیص می دهد کجا شروع به کم کردن ارتفاع کند که من با توجه به ارتفاع ۳۷ هزار پایی که داشتم، تصمیم گرفتم که حول و حوش ۱۲۵ مایل (ناتیکایل مایل که هر ناتیکال مایل برابر ۸/۱ کیلومتر است) دیسنت کنم. این هم به این خاطر بود که یک خلبان حرفه یی باید سوار هواپیما باشد و حتما جلوتر از هواپیمایش تصمیم بگیرد، نه اینکه هواپیما او و مسافرانش را هر جا خواست با خود ببرد. ما به این می گوییم پری پلنینگ، این کاهش ارتفاع هم بر اساس همین پلنینگ بود که طبق برنامه و بر اساس پروفایلی که داشتم در آنجا شروع به کم کردن ارتفاع و کم کردن سرعت برای نشستن کردم، برای نشستن در فرودگاه ای کا (فرودگاه امام خمینی(ره)) که شروع کردم هواپیما را کانفیگور کردن (هواپیما با سرعت خودش اوج می گیرد، اگر سرعت هواپیما کاهش یابد، هواپیما لیفت خود را از دست می دهد و ارتفاع کاهش می یابد) بعد فلپ (که اصطلاح فارسی آن را شهپر می گویند) گرفتم. بر اساس استاندارد های کمپانی سازنده هواپیما در مقطعی هم باید چرخ را می گرفتم، که من از خلبان همکارم خواستم که طبق چک لیستم چرخ را پایین بدهد، وقتی که ایشان این کار را کرد به من گفت که چرخ جلوی هواپیما پایین نیامد.

دماغه سالم هواپیما بعد از فرود/ برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

دماغه سالم هواپیما بعد از فرود/ برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

در اینجا چه کار کردید، وقتی چرخ باز نشد؟

ما اینجا هم دستورالعمل هایی داریم برای باز کردن چرخ. معمولاچرخ را ریسایکل می کنیم چون من فکر می کردم فرود نرمالی خواهیم داشت، احتمال این موضوع را نمی دادم، وقتی طبق دستورالعمل (موقع باز نشدن چرخ ها) عملیات را انجام دادیم و باز هم چرخ باز نشد، از فرودگاه ای کا درخواست کردم که بروم به منطقه «رودشور».

چرا «رودشور»؟

دور و بر هر فرودگاهی نقاطی را مشخص کردند، هواپیمایی که برای آن اشکالی پیش بیاید، مثل اتوبان، که منطقه پارک اضطراری برای خودروها کنار اتوبان در نظر می گیرند، برای هواپیماها هم چنین مناطقی را در نظر می گیرند. برای فرودگاه امام رود شور (بین ساوه و پادگان پرندک) که ۱۱ مایلی فرودگاه امام است، این منطقه در نظر گرفته شده است. من از برج درخواست هلدینگ (مسیر بیضی مانند که هواپیما در آن چرخ می زند و در این حین دستورالعمل های کمپانی سازنده هواپیما را برای رفع مشکل انجام می دهد و چون در مسیر تردد نیست برای سایر هواپیماها مشکلی ایجاد نمی کند) رودشور را کردم، در رودشور تمام دستورالعمل ها را انجام دادیم، چون باز نشدن چرخ جلوی هواپیما مساله خطرناکی است، ما تمام تلاش مان را برای باز شدن چرخ کردیم. می دانید تمام قطعات و عملکردهای هواپیما بک آپ (پشتیبان- جایگزین) دارند، مثل خلبان، که در پرواز یک خلبان نمی گذارند، دو خلبان می گذارند تا همیشه جایگزینی باشد.

قاعدتا باید بنزین هواپیما را تخلیه می کردید، چقدر بنزین داشتید؟

ما بنزینی که به هواپیما لود کرده بودیم از مسکو تا تهران (ای کا) بود، به اضافه یک آلترنیت، که اگر نتوانستیم در ای کا بنشینیم، بتوانیم تا اصفهان یا شیراز برویم، این بنزین را هم گرفته بودیم، به اضافه این، بنزینی برای چرخیدن ۳۰ دقیقه یی روی یک هلدینگ در اصفهان را هم داشتیم، به اضافه ۱۰درصد بنزین اضافه، که همه طبق برنامه بود. که در رودشور مقداری را سوزاندیم.

هیچ کدام از سیستم های نرمال، ریسایکل، منوآل و… برای باز کردن کار نکرد؟

ما همه این کار ها را کردیم، هیچ کدام عمل نکرد، کاپیتان اقدایی که کنار من بودند، سعی کردند که چرخ را باز کنند که متاسفانه باز نشد.

حتی چرخ هواپیما بعد از فرود تقریبا سالم مانده است/ برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

حتی چرخ هواپیما بعد از فرود تقریبا سالم مانده است/ برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

درباره تیم پرواز، کی به مسافران این را اطلاع دادید، شایعه شده که در پرواز میهمانداران هم دستپاچه شده بودند؟

البته تا موقعی که از حل نشدن مشکل فنی اطمینان پیدا نکردیم به مسافران نگفتیم. اما درباره تیم پرواز، ابدا چنین موضوعی پیش نیامد. همین جا برای اینکه حق همکاران من ضایع نشود این را به شما بگویم که در این هواپیما به خاطر دیوتی زیاد، دو ست کرو (تیم پرواز که شامل خلبان، کمک خلبان و مهندس پرواز و… است) در نظر گرفته می شود. در این پرواز تمام کرو پروفشنال و حرفه یی بودند، پرسابقه و معلم بودند و از همه کوچک تر من بودم. کاپیتان رستگارفر و کاپیتان قربانپور، از مهرآباد تیک آف کردند و در ای کا نشستند، در آنجا مسافران مسکو را سوار کردند و در مسکو نشستند. در مسکو لندینگ کردند، در آنجا شیفت مان عوض شد، من به همراه کاپیتان اقدایی به کابین خلبان آمدیم. همه این کرو و سابقه یی که داشتند پشت گرمی من شده بود.

درباره زمان اطلاع و نحوه اطلاع به مسافران می گفتید.

بعد از اینکه ما در رود شور دستورالعمل ها را انجام دادیم و دیدیم به هیچ وجه چرخ جلو بازنمی شود، با تیم پرواز مشورت کردیم و بعد من به این نتیجه رسیدم که یک: مسافران باید مطلع شوند، چون دیگر قطع امید کردم. من چون می دانستم هواپیما را باید بدون چرخ بنشانم، با راهنمایی دوستانم، به سرمیهماندار، آقای خان محمدی، اطلاع دادیم و به ایشان گفتیم که باید به مسافران اطلاع دهیم. یکی از وظایف خلبان همین است که به مسافران بگوید مشکلی پیش آمده، ولی نگران نباشید، خطری پیش نخواهد آمد «ما برای همین مواقع آموزش دیدیم» که بعد سرمیهماندار به من گفت که چون اکثر مسافران روس هستند، خیلی فارسی را متوجه نمی شوند و از طرفی انگلیسی هم خوب بلد نیستند: از نگاه کردن مسافران برای سرمیهماندار مشخص شده بود که مسافران خوب متوجه اطلاع رسانی نشدند، من هم به سرمیهماندار گفتم سر من شلوغ است، خودت باید به مسافران به نحوی که مطلع شوند اطلاع بدهی. سرمیهماندار رفت و پس از مدتی آمد و گفت یک ایرانی که روسی خوب بلد بوده از بین مسافران پیدا کرده است و از او خواسته تا موضوع را به زبان روسی به مسافران روس تفهیم کند. آنها هم کاملامتوجه شده بودند و حالت هایی را که باید مسافران در حالت هارد لندینگ (نشستن در مواقع بروز چنین حوادثی) رعایت کنند، تمام اینها را با راهنمایی همکارم کاپیتان قربانپور شرح داده بودند.

چون به مسافران اطلاع داده بودیم، وضع فوق العاده یی پیش نیامده بود. البته این را هم بگویم، پای شما از زمین کنده شده، در آسمان هستید و قرار هم هست بدون چرخ بنشینید، خب درصدی از استرس و نگرانی طبیعی است، اما در این پرواز اتفاق خارق العاده یی رخ نداد، یعنی استرس طبیعی بود، ولی بهم ریختگی وجود نداشت.

 هواپیما بعد از فرود تقریبا سالم مانده است/ برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

هواپیما بعد از فرود تقریبا سالم مانده است/ برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

فیلم را چه کسی گرفته بود؟

من هم دیدم، نمی دانم چه کسی گرفته بود ولی به هر حال یکی از دوستانی که من را می شناخت و فیلم را دیده بود، به من اطلاع داد و کلیپ را به من هم داد.

چرا به مهرآباد رفتید، چرا در فرودگاه امام خمینی ننشستید؟

مقصد پرواز ما فرودگاه امام بود. در هر کشوری ممکن است فرودگاه های مختلفی در اطراف شهری وجود داشته باشند، اینکه مقصد کجا تعیین شده اجباری به خلبان نمی کند که در فلان فرودگاه بنشیند. مثلادر این پرواز من با همکارانم مشورت کردم و چند مساله را مد نظر قرار دادیم و بر اساس آنها فرودگاه مهرآباد را به جای فرودگاه امام انتخاب کردیم. اولافرودگاه امام یک باند بیشتر ندارد و این فرودگاه اینترنشنال کشور است. اگر من آنجا می نشستم و هواپیمایم آتش می گرفت، باند فرودگاه ای کا، لااقل ۵ تا ۸ ساعت بسته می شد، هواپیماهای دیگر چه کار می کردند؟ این از نظر سیاسی برای کشور ما خوب نبود، اما فرودگاه مهرآباد دو باند داشت، این یک مساله. مساله دیگر آن است که من فکر می کردم که امکانات در فرودگاه مهرآباد، مثل آتش نشانی، امکانات پزشکی و… بهتر خواهد بود. البته من نمی دانستم که قرار است سالم بنشینم، من احتمال می دادم که ممکن است خدای نکرده هواپیمایم آتش بگیرد و مسافرانم هم بسوزند، حتی خودم هم بسوزم. اینها را نمی شد اطمینان داشت، بنابراین ترجیح می دادم جایی بنشینم که به شهر نزدیک تر باشد، البته نمی گویم در فرودگاه ای کا امکانات پزشکی و آتش نشانی وجود ندارد، همه این تجهیزات در ای کا هم هست، ولی بعد مسافت هم مهم بود، مثلااگر در هواپیمای من یک مریض بدحال بود، اگر می خواستند این مریض بدحال را از فرودگاه امام خمینی به بیمارستان مجهزی در تهران برسانند حداقل دو، سه ساعت در راه می ماند، اگر بدحال بود، احتمالافوت می کرد. اما در مهرآباد این زمان به ۱۵ دقیقه می رسید.

مسیر اولین برخورد دماغه هواپیما با باند تا توقف کامل/ برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

مسیر اولین برخورد دماغه هواپیما با باند تا توقف کامل/ برای دیدن تصویر در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید

دقیقا چند نفر در پرواز بودند؟

۹۷ نفر مسافر و کرو بودند.

در صورت بروز یک سانحه چقدر خسارت به وجود می آمد؟

اگر می توانید بگویید چند نفر ممکن بود کشته شوند این را هم من به شما جواب می دهم، هر حادثه یی محتمل بود. ممکن بود یک بال بشکند، ممکن بود ۲۰ نفر کشته شوند و…

حداکثر و حداقل را بگویید، چون سوال بعدی من این بود که چقدر شما از بروز خسارت جلوگیری کردید، که بتوانیم به نتیجه یی برسیم!

کلااز بین رفتن همه چیز.

«مرحوم خلبان» عبارت آشنایی است که در پی بروز هر سانحه یی می شنویم، اگر سانحه یی با خسارت بالارخ دهد، همیشه این «مرحوم خلبان» است که مقصر شناخته می شود، خوشبختانه در این سانحه این اتفاق نیفتاد. بروز هر سانحه یی بویژه سوانح هوایی با توجه به جو منفی علیه تمام ایرلاین های داخلی به خاطر تحریم هایی هوایی علیه کشور، می تواند مشکلات ایرلاین ها و نهایتا دولت را تشدید کند، این پرواز می توانست به لیست سوانح هوایی کشور که با توجه به سرانه پرواز زیادتر از حد معمول ارزیابی می شود اضافه شود، خواهش می کنم تواضع و شکسته نفسی را کنار بگذارید چون بازبینی فیلم و تحلیلی که در سایت های بین المللی از این فرود به دست می دهد، نشان می دهد کار خارق العاده یی انجام شده است و این کار صرفنظر از بعد انسانی و معنوی، هزینه بالایی که ممکن بود به دولت و مسوولان امر تحمیل شود را از بین برده، می خواهیم بدانیم از شما تقدیری بابت این اقدام به عمل آمد، یعنی همان قدری که اگر خدای ناکرده شما در این سانحه کشته می شدید، از شما به عنوان عامل سانحه در برنامه های مفصل و چندساعته سیما نام برده می شد، حالابه عنوان عامل جلوگیری از سانحه نام برده شد؟

البته این به نظرم به یک کار کارشناسی توسط متخصصان نیاز دارد که قاعدتا در تخصص من نیست. اما من هم مثل شما این گله را از رسانه های فراگیر دارم، نمی توانم بگویم از چه کسی، اما به صورت خودمانی می توانم بگویم از صدا و سیما، از همکاران شما گله دارم.

امدادگران و مسئولان در لحظات اولیه کنار هواپیما/ برای دیدن در ابعاد واقعی روی تصویر کلیک کنید

امدادگران و مسئولان در لحظات اولیه کنار هواپیما/ برای دیدن در ابعاد واقعی روی تصویر کلیک کنید

بین ما ضرب المثل است که همیشه منتظرند خلبان بمیرد، بعد بگویند چند نفر کشته داشته و خلبان هم مقصر بوده است. اما حالاکه لطف خدا شامل حال ما شد و این پرواز سالم به زمین نشست، به نظر شما چند خبرنگار در آن فرودگاه بود؟

من به شما می گویم «هیچ خبرنگاری نبود»، اما اگر خدای نکرده هواپیما آتش می گرفت و همه مسافران در عرض چند ثانیه می سوختند، همه رسانه ها موضوع را پوشش می دادند. من از این مساله متاسفم که بعد از چندین روز، صدا و سیما حتی به من و مسوولان اداره من حتی یک اس ام اس هم نداده است، من توقع داشتم لااقل اگر از من که جزء کوچکی از یک سازمان و نظام آموزشی هستم تقدیری نشد، لااقل از سایر اجزای این سازمان بزرگ تشکری می شد.

این بعد معنوی بوده، به لحاظ مادی، خود ایران ایر و سازمان شما از شما تقدیری نکرد، به هر حال ممکن بود یکی دیگر از بویینگ های ایران ایر بطور کلی از بین برود (مثل سانحه ارومیه) تعدادی مسافر آن هم مسافر روس در این پرواز کشته شوند و آبروی ایران ایر برود، به لحاظ معنوی هم ـ چون گفتید از رسانه ها گله دارید و نمی دانید چطور باید روند طی می شد ـ باید خود ایران ایر لااقل یک نشست خبری ترتیب می داد، فیلم نشستن فوق العاده شما را برای خبرنگاران همراه با مباحث کارشناسی برای آنها شرح می داد، سرانجام سازمان شما باید ما را در جریان می گذاشت، پیش از انتشار فیلم در اینترنت که ممکن بود منتشر هم نشود که ما خبر نداشتیم!

البته من این سوال را نمی توانم جواب بدهم، چون من مسوول اینها نیستم. اما یکی از دوستانم ـ درست یا غلط تعریف می کرد، خلبانی در امریکا چنین مشکلی برایش پیش آمده است، خلبان هواپیما را با ۵۰ مسافر در رودخانه نشانده است، تعدادی از مسافران هم کشته شدند، باز هم با این حال، آقای اوباما نشان قهرمانی آن کشور را به خلبان آن پرواز داده است. حالامن که نشان قهرمانی و مدال و… نمی خواهم، از همکاران من قدردانی کنند، البته شاید هم بگویند، لااقل بگویند «دستتان درد نکند» البته این را هم بگویم که شاید در حال برنامه ریزی هستند، بی انصاف نباشیم.

سایت های بین المللی هستند که تمام سوانح هوایی را گزارش می کنند و تحلیلی هم روی سوانح وارد می کنند، شما آنها را دیده اید: درباره سانحه شما چه نوشتند؟

معروف ترین آنها هرالداویشن و ایرلاینر. نت است، من این دو را که دیدم، عینا سانحه را در ساعات اولیه نقل کردند، که البته کامنت ها و نظراتی را هم مردم گذاشته بودند، که خستگی من از نظرات آنها واقعا به در شد.

می خواستم بدانم تحلیلشان از سانحه چه بود، نوع نگاهی که داشتند، سانحه را بی سابقه یا کم سابقه ارزیابی کردند، نقش خلبان را چطور توصیف کردند؟

تقریبا به این صورت وجود نداشته، در واقع اگر بی سابقه نباشد، کم سابقه است. البته نمی خواهم بگویید شکسته نفسی می کنم، اما این یک کار تیمی بود، باهوش بودن و حرفه یی بودن همکارانم باعث شد که این به جای سانحه بودن، نرمال باشد. در سایت هایی در نروژ و سوئد که خواندم، موضوع را تحلیل کرده و از خلبان پرواز تقدیر می کنند، چون این فرود را غیرقابل باور ارزیابی کرد ه اند. شنیدم در ژاپن هم تصمیم دارند از این کلیپ برای آموزش استفاده کنند.

تمام اطلاعات ما از آن پرواز به آن فیلم بازمی گردد، فیلم های دیگری از سوانح مشابه که در یوتیوب و… و سایت ها وجود دارد، در هیچ کدام در سانحه مشابه، تا این قسمت زیر کابین خلبان روی زمین نمی نشیند، برای مخاطبان ما نوع عملکردتان هنگام نشستن را توضیح می دهید؟

برای نشستن هواپیما، تکنیک های عمومی وجود دارد، بعد از آن هر خلبانی برای خودش تکنیک خاصی دارد. مثل رانندگی می ماند. خیلی از خلبانان هم هستند که مهارت شان از من هم بیشتر است.

در ایران که از شما بابت کاری که کردید، حتی در سطح سایت های اروپایی هم تقدیر نشده، پیشنهاد کار در سایر ایرلاین های غیرایرانی به شما نشده، احتمالاحقوق بیشتری در ایرلاین های حاشیه خلیج فارس هم خواهید داشت؟

من به همین که دارم قانع هستم و دوست دارم در کشور خودم کار کنم. متاسفانه درباره کار در ایرلاین های کشورهای حاشیه خلیج فارس هم باید حرف شما را تایید کند. متاسفانه خلبانان ایرانی که برای آموزش آنها هزینه های زیادی در ایران می شود، هر ساله به این کشورها برای کار مهاجرت می کنند.

درباره بویینگ ۷۲۷ چه نظری دارید؟

این هواپیما تولیدش سال های زیادی است که متوقف شده است: البته اینها قابل استفاده هستند، سه موتور دارند، نسبت به خیلی از هواپیماها امنیت بیشتری دارند. قسمت فنی شرکت ما هم از اینها به خوبی استفاده می کند، خب من هم از این هواپیما استفاده می کنم، اگر جز این بود که پرواز نمی کردم.

یعنی خودتان هواپیمایتان را انتخاب می کنید؟

نه، این را شرکت تعیین می کند که چه خلبانی با چه نوع هواپیمایی پرواز کند.

یعنی نمی توانید مثلابا یک هواپیما پرواز نکنید؟

خب اگر دلیل قانع کننده یی وجود داشته باشد، قابل قبول است. ولی وقتی هواپیما چک شده باشد، کتابش ریلیز شده و باید پرواز کند.

دلیل قانع کننده به چه می گویید؟

یعنی یک جای هواپیما اشکال دارد، اشکال برطرف نشده است. من برای پروازم، به یک حداقل استانداردهایی نیاز دارم، اگر این استانداردها انجام شده باشد، باید پرواز کنم. وقتی اینها را به من می دهند، من دلیلی ندارم پرواز نکنم، وقتی ۷۲۷ من بازرسی شده به موقع قطعاتش عوض شده، چه اشکالی دارد، باید پرواز کنم.

این اتفاق برای ۷۲۷ ارومیه هم افتاد، چرا برای آن پرواز آن سانحه اتفاق افتاد؟

این را باید از مسوولان بالاتر از من بپرسید، در صلاحیت من نیست.

داستان گواراند کردن خلبان در پرواز ارومیه که می گفتند علت سانحه بوده است، چه بوده؟

ما در پرواز کردن چند فاز پرواز داریم، تیک اف، کروز، دیسنت و لندینگ و فاز گواراند هم داریم. «گواراند» یک فاز پروازی نرمال است، یک فاز آنرمال نیست، من خلبان هر لحظه که احساس کنم هواپیمایم را نمی توانم امن به زمین بگذارم، گواراند می کنم و کارشناسان هم می گویند این کار را بکنید بهتر است، چون این یکی از فاز های پرواز است، گواراند کردن که بهتر از کوبیدن هواپیما به زمین است!

مسافران چه برخوردی با شما کردند؟

خب میهمانداران قوت قلبی به مسافران قبل از فرود داده بودند، طوری که وقتی چرخ های عقب به زمین رسید، شروع کردند به کف و هورا کشیدن، غافل از اینکه تا لحظاتی دیگر قسمت دماغ هواپیما با زمین برخورد خواهد کرد. البته من می دانستم، ولی مسافران که نمی دانستند، بعد از اینکه دماغ هواپیما با زمین برخورد کرد، صدای بسیار وحشتناک غیرمعمولی درست شد، مخصوصا اینکه این صدا از ناحیه زیر پای من در کابین خلبان بود. ولی بعدا مسافران فوق العاده از من تشکر کردند، در اینترنت هم پیام های زیادی داشتم که واقعا دلگرمم کرد.

اکثر مسافران روس بودند، آیا از سفارت روسیه از شما تشکری نشد؟

از طریق سفارت هیچ پیامی نداشتم، ولی شنیدم از کسی که بعد از این واقعه، مسافران بیانیه یی دادند چون اصلابرایشان باورپذیر نبود، خود روس ها در ترمینال نوشته یی حاضر کردند که از من قدردانی کردند.

این مطلب در  روزنامه اعتماد، شماره ۲۲۹۷ به تاریخ ۷/۸/۹۰، صفحه ۱ منتشر شد/ با این شرح که این گفتگو را به همراه خانوم وطن خواه گرفتیم.

راه حل ساده ارتباط امن تر در جیمیل

۵ آبان ۱۳۹۰ بدون دیدگاه

با استفاده از امکاناتی که جیمیل در اختیار شما قرار داده بدون داشتن تخصصی خاصی می توانید ارتباطی امن تر را تجربه کنید، جیمل به راحتی به شما می گوید که آیا شخص یا اشخاص دیگری به رمز عبور شما دسترسی دارند یا نه، امکان قطع دسترسی دیگران را هم به شما می دهید، این چند خط را بخوانید.

chinese-and-russian-hackers-are-attempting-to-seed-viruses-in-the-us-power-grid

حالا فرض کنیم کس دیگری با ای دی شما انلاین شده باشد، یا آن لاین بوده، در چنین مواقعی، به جای عبارت "This account does not seem to be open in any other location." عبارت "This account is open in one other lccation" نمایش داده می شود. در جدول زیر هم مشخصات کسی که از سیستم دیگری روی ای دی شما انلاین شده را نشان میدهد. برای قطع دسترسی فرد دوم از کلید Sign out all other sessiors ـ که با نوار سبز در تصویر مشخص شده ـ استفاده کنید.

شاید شما هم یک روز اینها بدردتون بخوره و شاید همین الان! من فکر میکردم همه این ها رو بلد هستند اما وقتی برای دو نفر از دوستام توضیح دادم و دیدم بلد نیستند، گفتم شاید اینجا بگذارم و بدرد شما هم بخوره، خواهش میکنم برای دیگران هم بفرستید تا اونها هم استفاده کنند.

بی شک یکی از فجایعی که ممکنه برای کاربری پیش بیاد، هک شدن و لو رفتن اطلاعات اون است. مخصوصا در شغل ما که تقریبا همیشه این تهدید برایمان وجود دارد.

ما حجم زیادی از اطلاعات روزانه خودمون رو از طریق ایمیل و یا چت منتقل می کنیم، بنابراین دسترسی شخص دیگری به ایمیل ما برابر رخدادن فاجعه است!

قبل تر ها، معمولا از یاهو استفاده میکردیم، یاهو امنیت کمتری نسبت به جیمیل داشت، اما یک خوبی داشت، اگر در ساعت ۱۰:۲۰ از یک سیستم وارد یاهو می شدید و در ساعت ۱۰:۲۱ با سیستمی دیگر وارد میشدید، سیتم اول به صورت خودکار قطع میشد، اما گوگل اینطور نیست.

ممکنه شما در حال چت کردن باشید و چت شما عینا در سیستمی دیگر که جیمیل شما را باز کرده نمایش داده بشه؛ پس بهتره راهی برای اطمینان از این نکته که جیمیل شما در جای دیگری باز نشده پیدا کنیم!

الف) خوشبختانه گوگل این امکان را به شما داده، برای این کار ساده و در عین حال حیاتی ابتدا وارد ایمیلتان شوید، در هر کدام از صفحات ایمیل باشید، در پاین ترین قسمت سمت چپ نوشته شده: “Last account activity: N hours ago” که “N” در اینجا نشان دهنده زمان اخرین باری است که  ای دی شما انلاین شده است.

همچنان که در تصویر (قسمت ۱) مشاهده میکنید زیر همین قسمت عبارت “Details” قرار گرفته، روی آن کلیک کنید پنجره ای کچک نمایش داده می شود( قسمت ۲ و ۳) اگر در بالای این پنرجه نوشته شده بود: “This account does not seem to be open in any other location.” یعنی ای دی شما امن بوده و از جای دیگری باز نشده است. (قسمت ۲)

همچنین در ردیف پایین ده مورد اخر انلاین شدن روی ای دی نمایش داده میشود. در این جدول در ستون “Location (IP address)” می توانید آخرین ای پی هایی که با آن روی ای دی خودتان ان لاین شدید را مشاهده کنید. اگر نمیدانید ای پی شما چیست، اولین ای پی ادرس در واقع ای پی آدرسی است که هم اکنون از آن انلاین شدید بنابراین راحت هستید! همچنین در قسمت “Date/Time ” هم میتوانید تاریخ و زمان انلاین شدن از هر ای پی را مشاهده کنید، پر واضح است که اگر تاریخ و زمان انلاین شدن ها برایتان مشکوک است، وقت بازبینی پسوردتان رسیده! (قسمت شماره ۳)

قسمت الف/ برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

قسمت الف/ برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

ب) آنچه در قسمت الف گفته شد برای وقت عادی است، حالا فرض کنیم کس دیگری با ای دی شما انلاین شده باشد، یا آن لاین بوده، در چنین مواقعی، به جای عبارت “This account does not seem to be open in any other location.” عبارت “This account is open in one other lccation”  نمایش داده می شود. در جدول زیر هم مشخصات کسی که از سیستم دیگری روی ای دی شما انلاین شده را نشان میدهد. برای قطع دسترسی فرد دوم از کلید Sign out all other sessiors  ـ که با نوار سبز در تصویر مشخص شده ـ استفاده کنید. البته اگر برای بار اول پنجره Activity on this account را باز کردید احتمالا اخطار مشابهی میدهد که باز هم از همین کلید برای اطمینان استفاده کنید (قسمت چهار)

قسمت ب/ برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

قسمت ب/ برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

ج) اگر اخطاری از سوی جیمیل به شما داده شده، شاید بهتر باشد رمز عبورتان را عوض کنید. برای این کار در هر کدام از صفحات ایمیلتان به سراغ روی اسمتان کلیک کنید(قسمت ۵) بعد روی عبارت “Account settings” کلیک کنید.

قسمت ج/ برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

قسمت ج/ برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

د) وارد صفحه”Account overview”که شدید، روی گزینه”Change password” کلیک کنید. در صفحه جدید ابتدا پسورد قدیمی را در قسمت   وارد کنید و بعد پسورد جدید را در قسمت   بزنید، تکرار را هم طبیعتا وارد کنید. توضیح آنکه کمتر از ۸ کاراکتر اصولا برای پسورد قبول نمیشود(Too short) بین ۸ تا ۱۵ کاراکتر امنیت معمولی است(Weak) با ۱۳ کاراکتر امنیت رمز عبورتان بهتر می شود(Fair) با ۲۰ کاراکتر پسورتان عالی می شود(Good)  و با بیش از ۲۸ کاراکتر پسورتان قدرتمند (Strong) می شود.

قسمت د/ برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

قسمت د/ برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

قسمت د2/ برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

قسمت د۲/ برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

پی نوشت یک: سعی کنید در پسوردتان از فینگلیش استفاده نکنید، حتما از علامت ها به خصوص “@” استفاده کنید. یک راه برای ساختن رمز عبوری امن و غیر قابل حدس زدن روش زیر است.

یک عبارت، جمله معروف، شعر یا ترانه را انتخاب کنید، مثلا: “زندگی درپیش رو اثر رومن گاری”، حالا همین عبارت را ـ حتما ـ بدون فاصله  در حالت زبان انگلیسی تایپ کنید و بین اثر و نام نویسنده از علامت  “@” استفاده کنید. یعنی: “ckn’dnv\dav,hev@v,lk’hvd” این می تواند پسورد امن و قدرتمندی باشد. همچنین سعی کنید در پسوردتان و انتخاب عبارت، چیزی انتخاب کنید که در آن کمتر کاراکترها تکرار شده باشند مثلا عبارتی شبیه “این نه منم من نه من منم من” که در حالت فوق  “hdkkilklkkilklkllk” می شود، زیاد امن به نظر نمی رسد! اگر از اعداد هم در پسوردتان استفاده کنید که چه بهتر!

پی نوشت دو: اگر دوست داشتید می توانید قسمت  ”Account settings” را هم فارسی کنید، برای این کار روی عبارت  که در تصویر با رنگ سبز مشخص شده کلیک کنید و بعد در منوی کشویی زبان فارسی را انتخاب کنید(شکل زیر)

فارسی کردن بخش تنظیمات/ برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

فارسی کردن بخش تنظیمات/ برای دیدن تصویر در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

پی نوشت سه: ممکن است شما اینها را بلد باشید، این نوشته احتمالا توهین به شما نیست!  ولی واقعا هستند کسانی که بلد نیستند، پس به بقیه هم یاد بدهید.

حذف فرش و پسته از صادرات ایران

۲۰ مهر ۱۳۹۰ بدون دیدگاه
در بین پنج فصل عمده که مجموعا ۶/۵۹ درصد ارزش صادرات به خود اختصاص دادند، سوخت ها، روغن ها ۴/۲۸ درصد، محصولات شیمی آلی ۱۳ درصد، مواد پلاستیکی ۷/۹ درصد، میوه ها ۵ درصد و سنگ های فلزات ۲/۳ درصد را به خود اختصاص دادند.  در بین ده قلم کالای اول صادراتی خبری از پسته که تا سال قبل رتبه دهم صادرات را به خود اختصاص داده بود ، یا فرش با وضعی مشابه رتبه هشتم را تا شش ماهه نخست سال قبل در بین صادرات غیر نفتی از آن خود کرده بود،  نیست.
۲۹ میلیارد و ۵۲۴ میلیون دلار واردات، در برابر ۱۵ میلیارد و ۶۰۴ میلیون دلار صادرات و تراز تجاری منفی ۱۳ میلیارد و ۹۲۰ میلیون دلاری نتیجه مبادلات تجاری کشورمان در شش ماهه نخست سال جاریست.
این به آن معناست که از مجموع ۴۵ میلیارد و ۱۲۸ میلیون دلار ارزش مبادلات تجاری کشورمان در این مدت ۶۵ درصد به واردات و ۳۵ درصد به صادرات اختصاص داشته است.
بر اساس اماری که گمرک جمهوری اسلامی ایران منتشر کرده است، بازهم اقلام کشاورزی نظیر: برنج، دانه ذرت دامی، گوشت، سویا و… جزو اقلام عمده وارداتی و در مقابل، محصولات معدنی عمده صادرات کشورمان را تشکیل می دهند. اگرچه با گنجاندن اقلامی نظیر انواع گاز ها، قیر نفت، مواد شیمیایی و معدنی نظیر سنگ آهن، اثبات شده که صادرات غیر نفتی، رشد داشته است؛ با این حال در بین ده قلم عمده صادراتی شش ماهه اول امسال، مثل مدت مشابه سال قبل، فرش و پسته حضور ندارند. سال قبل هم سهمشان از صادرات به زیر ۳ درصد رسیده بود که امسال اصولا از بین ده قلم عمده حذف شدند!
میعانات گازی و محصولات پتروشیمی به ترتیب ۸۱/۲۳ درصد و ۴۸/۳۶ درصد و جمعا ۲۹/۶۰ درصد مجموع صادرات کشورمان را به خود اختصاص دادند و سایر کالاها روی هم تنها ۷۱/۳۹ درصد سهم از صادرات کشورمان را دارند. آسیا ۶/۹۱ درصد، اروپا ۲/۶ درصد، افریقا ۳/۱ درصد، امریکا ۱۵/۰ درصد و اقیانوسیه ۳۲/۰ درصد از صادرات کشورمان را در نیمه نخست سال جچاری به خود اختصاص دادند و در مقابل آسیا با ۹/۶۸ درصد، اروپا با ۸/۲۸ درصد، امریکا با ۶/۱ درصد، افریقا با ۳۵/۰ درصد و اقیانوسیه با ۲۷/۰ درصد قاره های مبدا واردات کشورمان در فروردین تا مهرماه ۱۳۹۰ بودند.
واردات: امارات در صدر و محصولات کشاورزی پیشتاز
واردات کشور، در نیمه نخست سال ۱۳۹۰ ، به میزان ۹۷۱/۱۷هزار تن، به ارزش ۵۲۴/۲۹ میلیون دلار بوده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن، از نظر وزن ۰۵/۲۵ درصد و از نظر ارزش ۲۰/۵ درصد کاهش داشته است.
پنج کشور : امارات متحده عربی، چین، کره جنوبی، آلمان و ترکیه در مجموع ۶۳ درصد واردات ایران در نیمه نخست امسال را به خود اختصاص دادند. در نیمه نخست امسال نسبت به شش ماهه اول سال ۱۳۸۹، واردات از امارات ۷/۱۰ درصد، از آلمان ۷/۹ و از ترکیه ۶/۲۰ درصد کاهش داشته است و در مقابل واردات از چین ۵/۲۹ درصد و کره جنوبی ۵/۱۲ درصد افزایش داشته است.
در این مدت شمش از آهن و فولاد با حدود ۵/۲۰ درصد افزایش نسبت به سال گذشته، همچون نیمه اول سال ۱۳۸۹ در رتبه اول قرار گرفت. پس از آن دانه ذرت دامی با ۴۶ درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال قبل، در رتبه دوم قرار گرفت.
اما  برنج که واردات آن به لحاظ ارزش بیش از ۲۷ درصد در نیمه اول امسال نسبت به سال گذشته رشد داشته، با دو پله صعود نسبت به جایگاه خود در نیمه اول سال ۱۳۸۹، امسال در رتبه سوم ایستاد! در نیمة نخست سال ۱۳۹۰ ، مقدار ۶۵۱ هزار تن برنج به ارزش ۵۵۲ میلیون دلار وارد کشور شده است. سهم مبادی واردات این محصول به کشور از نظر ارزش عبارت است از: هند  ۷/۳۹ درصد، امارات متحده عربی ۲۶ درصد و پاکستان ۶/۱۸ درصد.
محصولات تخت و گرم و نورد شده از آهن که سال گذشته در رتبه سوم قرار داشتند، امسال با یک پله نزول در رتبه سوم قرار گرفتند، همچنین این تعرفه به لحاظ ارزش در شش ماهه نخست امسال نسبت به سال گذشته نزدیک به ۵/۸ درصد کاهش داشته است.
واردات قند و شکر نیز که در رتبه بعدی قرار دارد حدود ۵/۲ درصد نسبت به سال گذشته کاهش نشان میدهد. اما در رتبه بعدی قطعات گوشت بی ساتخوان گاوی قرار دارد که نسبت به مدت مشابه سال قبل از نظر رتبه سه پل صعود کرده و در جایگاه ششم قرار گرفته و له لحاظ ارزش نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از ۵/۱۵ درصد افزایش نیز داشته است.
در رتبه هفتم دارو به صورت خرده فروشی قرار گرفته که از نظر رتبه سه پله بهبود داشته و از رتبه دهم در نیمه نخست سال ۱۳۸۹ به رتبه هفتم در نیمه اول امساب ارتقا یافته و به لحاظ ارزش نیز واردات این قلم کالا ۳/۲۲ درصد رشد داشته است.
قطعات منفصله جهت تولید خودروی سوارای که در نیمه نخست سال قبل در رتبه یازدهم قرار گرفته بود، امسال با حدود ۵/۲۲ درصد رشد از نظر ارزش در رتبه هشتم قرار گرفته است.
نهمین قلم عمده وارداتی روغن خام سویاست که با نزدیک ۱۰۳ درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل از رتبه چهاردهم به رتبه نهم در نیمه اول امسال رسیده است.
کنجاله و سایر آخال جامد, از دا نه سویاکه سال قبل در رتبه هفتم قرار داشت، امسال به رتبه دهم تنزل یافته و به لحاظ ارزش نیز واردات آن به کشور حدود ۳ درصد کاهش نشان می دهد.
گفتنی است در نیمه نخست سال ۱۳۹۰ ، مقدار ۲ هزار تن سیگار به ارزش ۳۹ میلیون دلار وارد کشور ش ده است . واردات این محصول نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۹۷/۸۲ درصد رشد وزنی و ۴/۱۵۵ درصد رشد ارزشی داشته است.
سوئیس با بیش از ۹۵ درصد، امارات متحده عربی با ۳ درصد و ترکیه با ۹/۰ درصد مبادی اصلی واردات قانونی این محصول به کشورمان بودند.
در نیمة نخست سال ۱۳۹۰ ، حدود یک هزار تن انواع پوشاک به ارزش ۹ میلیون دلار وارد کشور شده است . واردات این کالاها نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۴/۰ درصد کاهش وزنی و ۲۰ درصد افزایش ارزشی داشته است. کشورهای عمده صادر کننده پوشاک به کشورمان به ترتیب عبارت است از: امارات متحده عربی، ایتالیا و چین.
صادرات: چین صاحب رتبه شد، همچنان صادرات مواد معدنی
میزان صادرات قطعی کالاهای غیر نفتی، بدون احتساب میعانات گازی، در نیمة نخست سال جاری، به مقدار ۱۱۶/۳۲ هزار تن و به ارزش ۶۰۴/۱۵ میلیون دلار بوده است که نسبت به سال قبل، از نظر وزن ۴۹/۷ درصد و از نظر ارزش ۹۲/۲۴درصد، افزایش داشته است . ضمنا سهم محصولات پتروشیمی از کل ارزش صادرات غیر نفتی (بدون احتساب میعانات گازی)، ۸۸/۴۷ درصد بوده است.
در نیمة نخست سال جاری، در حدود ۶۰ درصد از سهم وزنی و ارزشی صادرات را سوخت های معدنی، محصولات شیمیایی آلی، مواد پلاستیکی، میوه های خوراکی و سنگ های فلزات تشکیل داده اند. این فصول، در سال گذشته نیز در مجموع با سهم کمتری نسبت به مدت مشابه سال جاری، رتبه های یکم تا پنجم را به خود اختصاص داده بودند.
در صادرات غیر نفتی نیز زیاد غیر معدنی و غیر نفتی عمل نشده است. در این بخش  عمده صادرات کشور را فروش مواد معدنی به خود اختصاص داده است. گفتنی آنکه در بین پنج فصل عمده صادرات که مجموعا ۴/۶۱ درصد کل صادرات را به لحاظ وزن و ۶/۵۹ درصد را به لحاظ ارزش به خود اختصاص دادند، سوخت ها، روغن ها و موم های معدنی ۴/۲۸ درصد، محصولات شیمی آلی ۱۳ درصد، مواد پلاستیکی و مصنوعات از این مواد ۷/۹ درصد، میوه های خوراکی ۵ درصد و سنگ های فلزات ۲/۳ درصد را به خود اختصاص دادند.
در جدول ملاحظه می کنید که رتبه های اول صادرات را مواد مشتق از نفت و معدنی تشکیل می دهند. حتی تغییرات قیر نفت هم در این جدول محاسبه شده است.
در همین حال، در بین ده قلم کالای اول صادراتی که «قیر نفت» هم در آن محاسبه شده است، خبری از پسته با کد تعرفه « ۰۸۰۲۵۰۱۰»، که تا سال قبل رتبه دهم صادرات را به خود اختصاص داده بود و به سختی با ۸۷/۱ درصد از صادرات نام خود را در بین ده قلم عمده صادراتی در نیمه اول ۸۹ حفظ کرده بود، یا فرش که با کد تعرفه « ۵۷۰۱۱۰۰۰» که با وضعی مشابه رتبه هشتم را تا سال قبل در بین صادرات غیر نفتی از آن خود کرده بود نیست. حتی سیمان با کد تعرفه « ۲۵۲۳۲۹۰۰» که در شش ماهه نخست سال قبل در رتبه نهم صادرات غیر نفتی کشور قرار داشت نیز امسال دیگر به چشم نمیخورد.
در این مدت، کشورهای هند، سنگاپور، ترکیه، جمهوری کره، اندونزی، ژاپن و روسیه، بیشترین افزایش ارزش را در بین بیست کشور عمدة مقصد محصولات صادراتی داشته اند. از دیگر سو بلزیک، ایتالیا، هلند و فیلیپین بیشترین کاهش واردات از ایران را در نیمه نخست امسال داشتند.
تراز تجاری کشور در نیمه نخست سال ۱۳۹۰ با کسری ۹۲۰/۱۳میلیون دلاری مواجه بوده است. در مدت مذکور، ارزش واردات ۴۲/۶۵ درصد از ارزش کل مبادلات خارجی کشور را به خود اختصاص داده است. در این مدت، تراز بازرگانی خارجی کشور (بدون احتساب نفت، گاز و خدمات) با ۹۷کشور دنیا، منفی و با ۷۹ کشور دیگر مثبت بوده است.  نمودار تراز تجاری کشورمان را با ۵ کشور نخست با تراز مثبت و ۵ کشور نخست با بیشترین تراز منفی را ملاحظه می کنید.

آمار تجارت خارجی ایران در شش ماهه نخست امسال منتشر شد

در بین پنج فصل عمده که مجموعا ۶/۵۹ درصد ارزش صادرات به خود اختصاص دادند، سوخت ها، روغن ها ۴/۲۸ درصد، محصولات شیمی آلی ۱۳ درصد، مواد پلاستیکی ۷/۹ درصد، میوه ها ۵ درصد و سنگ های فلزات ۲/۳ درصد را به خود اختصاص دادند.  در بین ده قلم کالای اول صادراتی خبری از پسته که تا سال قبل رتبه دهم صادرات را به خود اختصاص داده بود ، یا فرش با وضعی مشابه رتبه هشتم را تا شش ماهه نخست سال قبل در بین صادرات غیر نفتی از آن خود کرده بود،  نیست.

مبادی واردات ایران در شش ماهه نخست سال جاری بر اساس پراکندگی جغرافیایی

مبادی واردات ایران در شش ماهه نخست سال جاری بر اساس پراکندگی جغرافیایی/ برای دیدن تصویر در ابعاد اوقعی روی آن کلیک کنید

** توجه داشته باشید که در سیستم ها و ویندوز های مختلف ممکن است اعداد پیش و پس ممیزها وارونه شوند. برای مثال  ۲/۵ درصد، برابر ۵ممیز ۲ است. در صورتی که این عدد را به صورت صحیح ملاحظه کنید، سایر اعداد ممیز دار نیز در سیستم شما صحیح نمایش داده می شود، در غیر این صورت تمام اعداد ممیز دار را وارونه می بینید!


۲۹ میلیارد و ۵۲۴ میلیون دلار واردات، در برابر ۱۵ میلیارد و ۶۰۴ میلیون دلار صادرات و تراز تجاری منفی ۱۳ میلیارد و ۹۲۰ میلیون دلاری نتیجه مبادلات تجاری کشورمان در شش ماهه نخست سال جاریست.

این به آن معناست که از مجموع ۴۵ میلیارد و ۱۲۸ میلیون دلار ارزش مبادلات تجاری کشورمان در این مدت ۶۵ درصد به واردات و ۳۵ درصد به صادرات اختصاص داشته است.

بر اساس اماری که گمرک جمهوری اسلامی ایران منتشر کرده است، بازهم اقلام کشاورزی نظیر: برنج، دانه ذرت دامی، گوشت، سویا و… جزو اقلام عمده وارداتی و در مقابل، محصولات معدنی عمده صادرات کشورمان را تشکیل می دهند. اگرچه با گنجاندن اقلامی نظیر انواع گاز ها، قیر نفت، مواد شیمیایی و معدنی نظیر سنگ آهن، اثبات شده که صادرات غیر نفتی، رشد داشته است؛ با این حال در بین ده قلم عمده صادراتی شش ماهه اول امسال، مثل مدت مشابه سال قبل، فرش و پسته حضور ندارند. سال قبل هم سهمشان از صادرات به زیر ۳ درصد رسیده بود که امسال اصولا از بین ده قلم عمده حذف شدند!

مقاصد عمده صادرات ایران به تفکیک کشور/ برای دیدن تصویر در ابعاد اوقعی روی آن کلیک کنید

مقاصد عمده صادرات ایران به تفکیک کشور/ برای دیدن تصویر در ابعاد اوقعی روی آن کلیک کنید

میعانات گازی و محصولات پتروشیمی به ترتیب ۸۱/۲۳ درصد و ۴۸/۳۶ درصد و جمعا ۲۹/۶۰ درصد مجموع صادرات کشورمان را به خود اختصاص دادند و سایر کالاها روی هم تنها ۷۱/۳۹ درصد سهم از صادرات کشورمان را دارند. آسیا ۶/۹۱ درصد، اروپا ۲/۶ درصد، افریقا ۳/۱ درصد، امریکا ۱۵/۰ درصد و اقیانوسیه ۳۲/۰ درصد از صادرات کشورمان را در نیمه نخست سال جچاری به خود اختصاص دادند و در مقابل آسیا با ۹/۶۸ درصد، اروپا با ۸/۲۸ درصد، امریکا با ۶/۱ درصد، افریقا با ۳۵/۰ درصد و اقیانوسیه با ۲۷/۰ درصد قاره های مبدا واردات کشورمان در فروردین تا مهرماه ۱۳۹۰ بودند.

واردات: امارات در صدر و محصولات کشاورزی پیشتاز

واردات کشور، در نیمه نخست سال ۱۳۹۰ ، به میزان ۹۷۱/۱۷هزار تن، به ارزش ۵۲۴/۲۹ میلیون دلار بوده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن، از نظر وزن ۰۵/۲۵ درصد و از نظر ارزش ۲۰/۵ درصد کاهش داشته است.

پنج کشور : امارات متحده عربی، چین، کره جنوبی، آلمان و ترکیه در مجموع ۶۳ درصد واردات ایران در نیمه نخست امسال را به خود اختصاص دادند. در نیمه نخست امسال نسبت به شش ماهه اول سال ۱۳۸۹، واردات از امارات ۷/۱۰ درصد، از آلمان ۷/۹ و از ترکیه ۶/۲۰ درصد کاهش داشته است و در مقابل واردات از چین ۵/۲۹ درصد و کره جنوبی ۵/۱۲ درصد افزایش داشته است.

در این مدت شمش از آهن و فولاد با حدود ۵/۲۰ درصد افزایش نسبت به سال گذشته، همچون نیمه اول سال ۱۳۸۹ در رتبه اول قرار گرفت. پس از آن دانه ذرت دامی با ۴۶ درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال قبل، در رتبه دوم قرار گرفت.

مبادی عمده واردات ایران به تفکیک کشور/ برای دیدن تصویر در ابعاد اوقعی روی آن کلیک کنید

مبادی عمده واردات ایران به تفکیک کشور/ برای دیدن تصویر در ابعاد اوقعی روی آن کلیک کنید

اما  برنج که واردات آن به لحاظ ارزش بیش از ۲۷ درصد در نیمه اول امسال نسبت به سال گذشته رشد داشته، با دو پله صعود نسبت به جایگاه خود در نیمه اول سال ۱۳۸۹، امسال در رتبه سوم ایستاد! در نیمة نخست سال ۱۳۹۰ ، مقدار ۶۵۱ هزار تن برنج به ارزش ۵۵۲ میلیون دلار وارد کشور شده است. سهم مبادی واردات این محصول به کشور از نظر ارزش عبارت است از: هند  ۷/۳۹ درصد، امارات متحده عربی ۲۶ درصد و پاکستان ۶/۱۸ درصد.

محصولات تخت و گرم و نورد شده از آهن که سال گذشته در رتبه سوم قرار داشتند، امسال با یک پله نزول در رتبه سوم قرار گرفتند، همچنین این تعرفه به لحاظ ارزش در شش ماهه نخست امسال نسبت به سال گذشته نزدیک به ۵/۸ درصد کاهش داشته است.

واردات قند و شکر نیز که در رتبه بعدی قرار دارد حدود ۵/۲ درصد نسبت به سال گذشته کاهش نشان میدهد. اما در رتبه بعدی قطعات گوشت بی ساتخوان گاوی قرار دارد که نسبت به مدت مشابه سال قبل از نظر رتبه سه پل صعود کرده و در جایگاه ششم قرار گرفته و له لحاظ ارزش نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از ۵/۱۵ درصد افزایش نیز داشته است.

اقلام عمده صادراتی "غیر نفتی" در نیمه نخست امسال؛ خبری از پسته و فرش نیست!/برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

اقلام عمده صادراتی "غیر نفتی" در نیمه نخست امسال؛ خبری از پسته و فرش نیست!/برای دیدن جدول در ابعاد واقعی روی آن کلیک کنید

در رتبه هفتم دارو به صورت خرده فروشی قرار گرفته که از نظر رتبه سه پله بهبود داشته و از رتبه دهم در نیمه نخست سال ۱۳۸۹ به رتبه هفتم در نیمه اول امساب ارتقا یافته و به لحاظ ارزش نیز واردات این قلم کالا ۳/۲۲ درصد رشد داشته است.

قطعات منفصله جهت تولید خودروی سوارای که در نیمه نخست سال قبل در رتبه یازدهم قرار گرفته بود، امسال با حدود ۵/۲۲ درصد رشد از نظر ارزش در رتبه هشتم قرار گرفته است.

نهمین قلم عمده وارداتی روغن خام سویاست که با نزدیک ۱۰۳ درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل از رتبه چهاردهم به رتبه نهم در نیمه اول امسال رسیده است.

کنجاله و سایر آخال جامد, از دا نه سویاکه سال قبل در رتبه هفتم قرار داشت، امسال به رتبه دهم تنزل یافته و به لحاظ ارزش نیز واردات آن به کشور حدود ۳ درصد کاهش نشان می دهد.

گفتنی است در نیمه نخست سال ۱۳۹۰ ، مقدار ۲ هزار تن سیگار به ارزش ۳۹ میلیون دلار وارد کشور ش ده است . واردات این محصول نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۹۷/۸۲ درصد رشد وزنی و ۴/۱۵۵ درصد رشد ارزشی داشته است.

سوئیس با بیش از ۹۵ درصد، امارات متحده عربی با ۳ درصد و ترکیه با ۹/۰ درصد مبادی اصلی واردات قانونی این محصول به کشورمان بودند.

در نیمة نخست سال ۱۳۹۰ ، حدود یک هزار تن انواع پوشاک به ارزش ۹ میلیون دلار وارد کشور شده است . واردات این کالاها نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۴/۰ درصد کاهش وزنی و ۲۰ درصد افزایش ارزشی داشته است. کشورهای عمده صادر کننده پوشاک به کشورمان به ترتیب عبارت است از: امارات متحده عربی، ایتالیا و چین.

پنج کشور با بیشترین تراز منفی و پنج کشور با بیشترین تراز مثبت. برای دیدن ارزش مبادلات با این کشورها به نمودار بعدی رجوع کنید

پنج کشور با بیشترین تراز منفی و پنج کشور با بیشترین تراز مثبت. برای دیدن ارزش مبادلات با این کشورها به نمودار بعدی رجوع کنید

صادرات: چین صاحب رتبه شد، همچنان صادرات مواد معدنی

میزان صادرات قطعی کالاهای غیر نفتی، بدون احتساب میعانات گازی، در نیمة نخست سال جاری، به مقدار ۱۱۶/۳۲ هزار تن و به ارزش ۶۰۴/۱۵ میلیون دلار بوده است که نسبت به سال قبل، از نظر وزن ۴۹/۷ درصد و از نظر ارزش ۹۲/۲۴درصد، افزایش داشته است . ضمنا سهم محصولات پتروشیمی از کل ارزش صادرات غیر نفتی (بدون احتساب میعانات گازی)، ۸۸/۴۷ درصد بوده است.

در نیمة نخست سال جاری، در حدود ۶۰ درصد از سهم وزنی و ارزشی صادرات را سوخت های معدنی، محصولات شیمیایی آلی، مواد پلاستیکی، میوه های خوراکی و سنگ های فلزات تشکیل داده اند. این فصول، در سال گذشته نیز در مجموع با سهم کمتری نسبت به مدت مشابه سال جاری، رتبه های یکم تا پنجم را به خود اختصاص داده بودند.

در صادرات غیر نفتی نیز زیاد غیر معدنی و غیر نفتی عمل نشده است. در این بخش  عمده صادرات کشور را فروش مواد معدنی به خود اختصاص داده است. گفتنی آنکه در بین پنج فصل عمده صادرات که مجموعا ۴/۶۱ درصد کل صادرات را به لحاظ وزن و ۶/۵۹ درصد را به لحاظ ارزش به خود اختصاص دادند، سوخت ها، روغن ها و موم های معدنی ۴/۲۸ درصد، محصولات شیمی آلی ۱۳ درصد، مواد پلاستیکی و مصنوعات از این مواد ۷/۹ درصد، میوه های خوراکی ۵ درصد و سنگ های فلزات ۲/۳ درصد را به خود اختصاص دادند.

در جدول ملاحظه می کنید که رتبه های اول صادرات را مواد مشتق از نفت و معدنی تشکیل می دهند. حتی تغییرات قیر نفت هم در این جدول محاسبه شده است.

ارزش واردات و صادرات در نیمه نخست امسال به تفکیک کشور(مبادلات بیش از 10 میلیون دلار) برای دیدن تصویر در اندازه واقعی روی آن کلیک کنید

ارزش واردات و صادرات در نیمه نخست امسال به تفکیک کشور(مبادلات بیش از ۱۰ میلیون دلار) برای دیدن تصویر در اندازه واقعی روی آن کلیک کنید

در همین حال، در بین ده قلم کالای اول صادراتی که «قیر نفت» هم در آن محاسبه شده است، خبری از پسته با کد تعرفه « ۰۸۰۲۵۰۱۰»، که تا سال قبل رتبه دهم صادرات را به خود اختصاص داده بود و به سختی با ۸۷/۱ درصد از صادرات نام خود را در بین ده قلم عمده صادراتی در نیمه اول ۸۹ حفظ کرده بود، یا فرش که با کد تعرفه « ۵۷۰۱۱۰۰۰» که با وضعی مشابه رتبه هشتم را تا سال قبل در بین صادرات غیر نفتی از آن خود کرده بود نیست. حتی سیمان با کد تعرفه « ۲۵۲۳۲۹۰۰» که در شش ماهه نخست سال قبل در رتبه نهم صادرات غیر نفتی کشور قرار داشت نیز امسال دیگر به چشم نمیخورد.

در این مدت، کشورهای هند، سنگاپور، ترکیه، جمهوری کره، اندونزی، ژاپن و روسیه، بیشترین افزایش ارزش را در بین بیست کشور عمدة مقصد محصولات صادراتی داشته اند. از دیگر سو بلزیک، ایتالیا، هلند و فیلیپین بیشترین کاهش واردات از ایران را در نیمه نخست امسال داشتند.

تراز تجاری کشور در نیمه نخست سال ۱۳۹۰ با کسری ۹۲۰/۱۳میلیون دلاری مواجه بوده است. در مدت مذکور، ارزش واردات ۴۲/۶۵ درصد از ارزش کل مبادلات خارجی کشور را به خود اختصاص داده است. در این مدت، تراز بازرگانی خارجی کشور (بدون احتساب نفت، گاز و خدمات) با ۹۷کشور دنیا، منفی و با ۷۹ کشور دیگر مثبت بوده است.  نمودار تراز تجاری کشورمان را با ۵ کشور نخست با تراز مثبت و ۵ کشور نخست با بیشترین تراز منفی را ملاحظه می کنید.

————————-
این مطلب در روزنامه اعتماد مورخ ۲۰ مهرماه ۱۳۹۰، در صفحات یک و ۴ منتشر شد