18 فروردین ماه امسال، دستیار محمد شریعتمداری، وزیر کار در توئیتر نوشت:

با موافقت #محمد_شریعتمداری از منابع تسهیلات تخصیصی برای نجات کسب و کارها در بحران #کرونا ۱۰۰میلیارد تومان به مطبوعات برای گذر از این شرایط سخت اختصاص یافت.از آنجا که این تسهیلات شامل #رسانه هایی می‌گردد که تعدیل نیرو نداشته باشند امیدوارم برای حفظ اشتغال #روزنامه‌نگاران موثر باشد. (اینجا)

بزرگی عدد 100 میلیارد تومان زمانی مشخص میشود که آن را با یارانه سال 1398 وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مقایسه کنیم. چهار روزنامه شرق، اعتماد، دنیای اقتصاد و خبر جنوب که بیشترین یارانه را سال قبل از این وزارت دریافت کردند، روی هم کمتر از 2 و نیم میلیارد تومان دریافتی داشتند.

100 میلیارد تومان 40 برابر این رقم است. پس از گذشت حدود سه ماه از این اعلان، هیچ گزارشی از چگونگی اختصاص آن منتشر نشده است. بد نیست پیام برازجانی، در راستای شفافیت عملکرد وزارت خانه متبوع خود، شرح و گزارشی از درخواست های دریافت این بودجه برای اعضای صنف روزنامه نگاران منتشر کند.

همچنین چه خوب بود اگر انجمن صنفی روزنامه نگاران تهران، به جای برگزاری جلسات ریش سفیدی و… از این وزارت خانه درخواست میکرد فهرستی از عملکرد این بودجه منتشر کند.

برازجانی همچنین نوشته است این یارانه به نشریاتی اختصاص خواهد یافت که در ماه های اخیر (کدام ماه ها؟ عملا تاثیر کرونا پس از فروردین امسال در نشریات دیده شد و پس از این نیز احتمالا ادامه خواهد یافت) اخراج و تعدیل نداشتند؛ در توضیح راه اثبات اخراج و تعدیل نیز نوشته است لیست بیمه ملاک وزارت خانه متبوع وی است.

این در حالیست که بدنه صنف میدانند عملا در اکثر روزنامه ها (به جز معدودی) اصولا خبرنگاران بیمه نیستند که در صورت تعدیل یا اخراج، این فرایند خود را در لیست بیمه نشان دهد. از سوی دیگر بسیاری از اخراجی ها، تحت عناوینی مثل: حق التحریر یا حق التحریر ثابت استخدام بودند.

به هر روی، این میتواند پیشنهادی برای انجمن صنفی روزنامه نگاران باشد، که اگر تا بحال به موضوع توجهی نکرده است، از همین حالا پیگیر ماجرای 100 میلیارد تومان باشد.

مگر ما چند روزنامه کثیر الانتشار داریم؟ طبق رتبه بندی های رایج ارشاد، سر جمع ما کمتر از 30 روزنامه قابل توجه داریم و جمعا کمتر از 10-15 روزنامه شناخته شده داریم که تحریریه متوسطی دارد. 100 میلیارد اگر بین از 15 روزنامه توزیع شده باشد، به هر روزنامه حدود 10 میلیارد تومان خواهد رسید.

از طرفی، همین منبع در ا دامه نوشته است هزینه بیمه سه ماه بهمن، اسفند و فروردین، برای رسانه ها استمهال شده است، آیا مدیران رسانه ها نیز در حقوق خبرنگاران خود، حق بیمه را استمهال کردند یا کسر کردند؟

این ها سوالاتی هست که انجمن صنفی روزنامه نگاران استان تهران، میتواند از صاحبان امتیاز – به جای شرح قصه پدر و فرزندی کارفرما- بپرسد!

روز شمار آقای جنجالی

آقای رامین امروز(دهم آبان 88) می آید، فردا روزنامه سرمایه اساسا لغو امتیاز می شود! این اولین كار آقای رامین در هیات نظارت بر مطبوعات بود. البته در مقابل نشریاتی هم مجوز فعالیت گرفتند.نشریاتی كه حتی یك روزنامه در بین آنها نیست چون: دو فصلنامه «پژوهش‌های حبوبات»، «مجله دامپزشكی دانشگاه آزاد اسلامی سنندج» ،«رسوب و سنگ رسوبی» ،«مجله زمین شناسی اقتصادی»و…

پیشتر ها، وقتی هنوز آقای رامین به صندلی معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد تكیه نزده بود، عموما نشریات بابت درج مطالبی در نقد دولت و… تذكر می گرفتند و توقیف می شدند.

دورانی كه قاضی مرتضوی متولی این امر بود، در آن دوران، اهالی مطبوعات شاید فكر می كردند كه اوضاع خیلی بد شده، اما آمدن آقای رامین یك حسن داشت. آن اینكه با دادن تذكر به نشریات، نه به دلیل چاپ مطلبی، كه به دلیل عدم چاپ مطلبی(!) اهالی مطبوعات دریافتند كه همیشه وضعیت بدتری هم می تواند وجود داشته باشد.

قاضی مرتضوی كه روزی نامش در لید اخبار خبرگزاری ها، چشمان هر خبرنگاری را به خبر توقیف رسانه متبوعش نگران مضطرب میكرد، امروز گوشه نشین شده و معلوم نیست چه سرنوشتی در انتظارش خواهد بود و حالا آقای رامین نقشی مشابه مرتضوی را برای ما ایفا می كند!

آقای معاون وارد می شود

دهم آبان ماه رامین معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد شد. كسی كه قبلا به او لقب «آقای هولوكاست» داده بودند. همان روز خبرگزاری فارس سوابق اجرایی او را متذكر شد: «دارای آثار قلمی و نظری در اكثر مطبوعات داخلی و تخصصی و در بعضی از مطبوعات خارجی همچون اشپیگل، فایننشال تایمز، لس آنجلس تایمز و دیگر روزنامه‌ها. »

از آنجا كه این نشریات از طریق امپریالیسم، جهان سرمایه داری و غرب توطئه گر و در راس آنها آمریكای جهانخوار تغذیه می شوند، با این نشریات مكاتباتی انجام شد.

فاینشنال تایمز و لس آنجلس تایمز پاسخی ندادند اما نشریه معتبر آلمانی اشپیگل در پاسخ به مكاتبه، مدعی شد در نشریه اشپیگل هرگز اثری چه «قلمی» و چه «نظری» از ایشان وجود نداشته.

اما در تواریخ :  20.12.2005-  29.1.2006 –  17.2.2006 –  13. 3.2008  –  22.3.2008 – 26. 9.2009 در مورد ایشان مطالبی منتشر شده است كه از باز نشر تیتر و متن آنها به لحاظ محتوایشان در اینجا خودداری می كنیم.

علاقه مندان می توانند به سایت «فیلتر شده» نشریه اشپیگل كه با افتخار ادعا شده آقای رامین در آن آثار قلمی و نظری دارند مراجعه كنند.

با توجه به اینكه آقای رامین در این نشریات آثار قلمی و نظری ندارند و خبرگزاری فارس از قول ایشان مدعی چنین سوابقی شده است، جا دارد در صورت كذب بودن مطلب، تكذیب شود.

چراكه ممكن است با توجه به انتشار این خبر از پایه كذب، اذهان عمومی در مورد سایر ادعاهای آقای معاون نیز دچار تردید شوند. و اگر مطالبی قلمی و نظری از ایشان در این نشریات منتشر شده است، تاریخ یا دست كم عنوان آن را منتشر كنند، تا افكار عمومی شاهد حضور نیروهای دولت نهم در این نشریات غربی باشند.

تذكر ها می رسند

بی انصاف كه نباشیم، آمدن آقای رامین برای هركه ضرری داشت، برای سایت ها و نشریات سیاه نما واقعا سوژه های خوبی تولید كرد. چه آنكه در دوران ها قبلی، اكثرا تذكرات و نامه نگاری های بین معاونت مطبوعاتی و وزارت ارشاد بی سر و صدا بود، اما علاقه عجیب آقای رامین به انتشار نامه های این چنین موجب شد تا امروز، هر كسی كه به خبرگزاری فارس یا ایرنا دسترسی دارد، با یك سرچ مختصر به اطلاعات خوبی در مورد وضعیت آزادی مطبوعات در كشور دست یابد. دریایی از تناقضات وجود دراد، درست در روزهایی كه آقای احمدی نژاد از وجود آزادی مطبوعات فوق العاده در كشور، در مصاحبه با یك شبكه امریكایی سخن می گوید، آقای رامین به «همه نشریات» از دم تذكر می دهد و اتفاقا این تذكر همگانی رسانه ای هم می شود!

كارنامه درخشان

در اینجا نگاهی می كنیم به وضعیت تذكرها، لغو امتیاز ها و البته مجوز فعالیت نشریات جدید از روز دهم آبان 88 تا كنون. 11 آبان 1388، آقای رامین امروز(دهم آبان 88) می آید، فردا روزنامه سرمایه اساسا لغو امتیاز می شود! این اولین كار آقای رامین در هیات نظارت بر مطبوعات بود.

البته در مقابل نشریاتی هم مجوز فعالیت گرفتند. تیتر «24 نشریه»، «19 نشریه» و… دهن پر كن است، اما نگاهی داشته باشیم به نام، صاحب امتیاز و ترتیب انتشار نشریاتی كه مجوز فعالیت می گیرند، حتی یك روزنامه در بین آنها نیست. (به جهت طولانی شدن مطلب از ذكر همه نمونه ها خودداری شده است) نشریاتی چون: دو فصلنامه «پژوهش‌های حبوبات» به صاحب امتیازی «دانشگاه فردوسی مشهد» فصلنامه «سلامتی و كنكاش» به صاحب امتیازی «دانشگاه علوم پزشكی و خدمات بهداشتی درمانی استان ایلام» فصلنامه «Iranian Journal of Neonatology» به صاحب امتیازی «دانشگاه علوم پزشكی مشهد» فصلنامه «پژوهشهای حسابداری مالی» به صاحب امتیازی «دانشگاه اصفهان» فصلنامه «پژوهش‌های شیمی كاربردی» به صاحب امتیازی «دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد تهران شمال» فصلنامه «دوا» به صاحب امتیازی «دانشگاه علوم پزشكی مازندران ـ دانشكده داروسازی ساری» فصلنامه «International Nephrology and Urology» به صاحب امتیازی «دانشگاه علوم پزشكی بقیه‌اله(عج) ـ مركز تحقیقات نفرولوژی و ارولوژی» فصلنامه «دراسات فی اللغه العربعه و آدابها» به صاحب امتیازی «دانشگاه سمنان» فصلنامه «مجله سلامت و بهداشت اردبیل» به صاحب امتیازی «دانشگاه علوم پزشكی اردبیل»

2 آذر 1388 بعد از توقیف سرمایه، روزنامه های خبر و همشهری تذكر می گیرند و بعد روزنامه همشهری پر تیراژ ترین روزنامه كشور توقیف می شود!

فردای توقیف همشهری، سوم آذرماه رامین در مصاحبه ای اعلام می كند: « توقیف روزنامه همشهری تا برگزاری دادگاه مربوطه ادامه دارد و این حكم شامل تمام ضمائم همشهری می‌شود.» اما توقیف این روزنامه دیری نمی پاید و به زودی روزنامه دوباره منتشر می شود و اتفاقا، مقام قضایی هم نظر مثبتی در مورد توقیف روزنامه همشهری ندارد!

در دوره رامین یك رسم جالب وجود دارد، دقیقا چند ساعت قبل، یا بعد از توقیف و تذكر، تیتری تحت عنوان «… نشریه مجوز فعالیت گرفتند» در خبرگزاری ها منتشر می شود كه احتمالا خبر توقیف را تعدیل كند. اما سری باید بزنیم به نشریات تازه متولد شده، كه این نشریات چه هستند و صاحب امتیاز آنها كیست!

اغلب آنها متعلق به دانشگاه ها هستند و ترتیب انتشار آنها ماهنامه، فصلنامه، دو ماهنامه، دوفصلنامه و.. است و مخاطبان مطبوعات خوب میدانند، این نشریات تخصصی هستند و اهالی مطبوعات هم میدانند در نشریه تخصصی از نیروی كار مطبوعاتی استفاده نمیشود و مطالب آن توسط اساتید و مسئولان دانشگاه ها تهیه می شوند، بنابراین منت ارایه مجوز به این نشریات را نمی شود سر اهالی مطبوعاتگذاشت، بی پرده، نام نشریاتی كه دوم آذر مجوز فعالیت گرفتند را در اینجا ببینید:

«رسوب و سنگ رسوبی» به صاحب امتیازی «دانشگاه آزاد اسلامی شاهرود» ، «اندیشه‌های نوین در مدیریت» به صاحب امتیازی «دانشگاه سمنان،  «جستارهای ادبی» به صاحب امتیازی «دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال»، «مجله دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی گیلان» به صاحب امتیازی «دانشگاه علوم پزشكی گیلان» و فصلنامه‌های «اندازه‌گیری تربیتی» به صاحب امتیازی «دانشگاه علامه طباطبایی»، «روش‌های تحلیلی و عددی در مهندسی معدن و مواد» به صاحب امتیازی «دانشگاه یزد، «كتاب قیم» به صاحب امتیازی «دانشگاه یزد»، «رستمینه» به صاحب امتیازی «دانشگاه علوم پزشكی زابل» ، «معرفت ادیان» به صاحب امتیازی «مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره)»

دو فصلنامه «آموزش پزشكی و توسعه» به صاحب امتیازی «دانشگاه علوم پزشكی قزوین» و مدیرمسئولی « پرویز فلاح عابد» مجوز انتشار گرفتند. دو فصلنامه‌های «مجله زمین شناسی اقتصادی» به صاحب امتیازی «دانشگاه فردوسی مشهد» و مدیرمسئولی « محمدحسن كریم‌پور»، «علوم و مهندسی جداسازی» به صاحب امتیازی «دانشگاه شهید باهنر» و مدیرمسئولی« محمد رنجبر همقاوندی»، «Islamic Political Studies Journal» به صاحب امتیازی «دانشگاه امام صادق(ع)» و مدیرمسئولی « جلال درخشه» و «معرفت اقتصادی» به صاحب امتیازی «مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)» و مدیرمسئولی «محمدجواد توكلی» موافقت شد.

14 آذر 1388، به روزنامه‌های اسرار، آفتاب یزد، حیات نو و اعتماد تذكر كتبی داده می شود. جرم آنها جالب است، القا اختلاف میان مسئولان و «تقطیع» اظهارات ایشان.

آنچه در این اخبار از آن تحت عنوان «تقطیع» یاد می شود، ظاهرا همان اصلاح و تنظیم اخبار است كه در روزنامه ها موضوعی حل شده ه نظر می رسد. اصولا هم درج همه اظهارات 2 ساعته یا بیشتر یك مسئول در هیچ روزنامه ای امكان پذیر نیست و اتفاقا، رسانه های نور چشمی ید طولایی در این زمینه دارند!

16 آذر 1389، روزنامه حیات نو اجتماعی توقیف می شود.

21 آذر 1388، آفتاب یزد تذكر می گیرد. ظاهرا  معاونت مطبوعاتی توجه ویژه ای به بخش آگهی های دارد و مسئولیت های معاونت تبلیغاتی را هم به دوش میكشد. توقیف روزنامه همشهری به دلیل درج یك آگهی بود و اینبار روزنامه آفتاب یزد به خاطر انتشار یك آگهی تبلیغاتی برای رسانه‌های بیگانه و ضد انقلاب در شماره پنجشنبه 19 آذر از اداره كل مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی معاونت امور مطبوعاتی تذكر  میگیرد.

24 آذر 1388 روزنامه روزان به دلیل پخش شایعه تذكر می گیرد. نشریات «فرهنگ و هنر»، «نقش آفرینان» و «آهنگ زندگی» به دلیل «استفاده ابزاری از افراد(اعم از زن و مرد)در تصاویر و محتوی، تحقیر و توهین به جنس زن، تبلیغ تشریفات و تجملات نامشروع و غیرقانونی» تذكر گرفتند. نشریه «عروسك سخنگو» هم به دلیل استفاده از ادبیات «سخیف»  تذكر میگیرد.

28 آذر 1388، به چهار روزنامه به دلیل سانسور(!) و درج عكس هایی كه موجب تحریف شده است تذكر داده می شود. «اندیشه نو»، «جهان اقتصاد» به دلیل سانسور راهپیمایی و نیز تحریف تصویری حركت مردم در روزنامه‌های«اعتماد» و «مردم سالاری» موجب شد تا به این روزنامه‌ها از سوی اداره كل مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی تذكر داده شود.

30 آذر 1388 روزنامه اندیشه نو توقیف می شود و نشریات «پنجره»، «تهران امروز»، «آیین» و «بهار زندگی» تذكر گرفتند.

یك بار دیگر همزمان با چنین اخباری، خبر مجوز فعالیت نشریات جدید میرسد. نگاه كنیم به این نشریات: فصلنامه‌های «مجله دامپزشكی دانشگاه آزاد اسلامی سنندج» به صاحب امتیازی «دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج»‌، «ریاضیات صنعتی» به صاحب امتیازی «دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد علوم و تحقیقات تهران»‌، «زمین و منابع» به صاحب امتیازی «دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان»، «پژوهش اجتماعی» به صاحب امتیازی «دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن»‌، «معرفت اخلاقی» به صاحب امتیازی «مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)»‌، «معرفت كلامی» به صاحب امتیازی «مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)» «ادبیات تطبیقی» به صاحب امتیازی «دانشگاه آزاد واحد جیرفت» ‌، «پیام اقتصاد» به صاحب امتیازی «دانشگاه پیام نور استان مركزی» «شهر و محیط» به صاحب امتیازی «دانشگاه كردستان»، «زیست شناسی تكوینی» به صاحب امتیازی «دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال» دو فصلنامه «علوم زیستی مدرس» به صاحب امتیازی «دانشگاه تربیت مدرس»

2 دی 1388 روزنامه «آرمان روابط عمومی» و هفته‌نامه «موج اندیشه» به دلیل تخلف از قانون مطبوعات از سوی اداره كل مطبوعات داخلی وزارت ارشاد تذكر كتبی گرفتند.

7 دی 1388 روزنامه آفتاب یزد به دلیل انتشار القائات ضد انقلاب ، از معاونت مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی ارشاد تذكر گرفت.

8 دی 1388 معاونت مطبوعاتی در اقدامی بی سابقه اطلاعیه ای علیه روزنامه اعتماد منتشر می كند. در این اطلاعیه آمده است: روزنامه اعتماد طی درج گزارشی با عنوان «خبرهای رسمی درباره درگیری‏های روز عاشورا در تهران ـ سخنان فرماندهان نیروی انتظامی درباره حوادث تاسوعا و عاشورا»، مرتكب تخلف شده است.

13 دی 1388 بار دیگر معاونت مطبوعاتی علیه اعتماد اطلاعیه میدهد: پیرو درج مطلبی با عنوان « آیا مرجعیت سلب كردنی است» در صفحات اول و دوم شماره 2141 مورخ 13/10/88 روزنامه اعتماد، این روزنامه از سوی اداره كل مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی تذكر كتبی دریافت كرد

14 دی 1388 به روزنامه های «جمهوری اسلامی» و «فرهنگ آشتی»، «آفتاب» و «آرمان روابط عمومی» و مجله «پنجره» تذكر داده می شود. روزنامه «كارون» هم به دلیل انتخاب یك تیتر تذكر می گیرد.

این یك تخلف  كم سابقه است، روزنامه آفتاب به دلیل انتشار «خفیف» مراسم عزاداری حسینی مرتكب تخلف شده است! جالب ترین موضوع بررسی مطالب مندرج در ستون خط آفتاب(كه پیام های مردمی در هر روزنامه است) در جلسه هیات نظارت بر مطبوعات بود. این پیام ها در غالب روزنامه ها توسط مردم داده و در روزنامه درج می شود.

نتیجه رسیدگی ها را مشاهده بفرمایید:  هیئت مذكور مصوب كرد، به سبب تخلفات مكرر آن روزنامه از جمله تشویق مردم به انجام راهپیمایی غیرقانونی (پیام 1491)، اتهام انتساب موضوع اهانت به تصویر امام خمینی (ره) به اصولگرایان و طرفداران دولت (مندرج در صفحه 6 مورخ 7/10/88)، انعكاس خفیف و نامناسب مراسم عزاداری حسینی (ع) در سراسر كشور و تقلیل آن در سطح «درگیری‏های تعدادی از تربیون‏داران، وعاظ و مداحان سرشناس و حتی خطبای نمازجمعه علیه اصلاح‏طلبان و سران جبهه» (مندرج در صفحه اول مورخ 7/10/88)‌، القای این ذهنیت كه ایجاد بلوا و تنش توسط طرفداران دولت صورت می‏گیرد و نیز حمایت از افرادی كه محرك اغتشاشگران بوده‏اند (مندرج در ص 2 شماره 1106)، مستند به بند 4، 5، 8 و 11 مادة 6 قانون مطبوعات به این روزنامه تذكر داده شود.

اما موضوع تذكر پنجره باز میگردد به درج تصویر «اشو» كه كتاب هایش مثل ریگ در بازار كتاب خیابان انقلاب، روی زمین و پشت ویترین اتفاقا با عكس تمام نما از اشو به فروش گذاشته شده است!

19 دی 1388 به روزنامه‌های جمهوری اسلامی، فرهنگ آشتی، دنیای اقتصاد، روزان، اعتماد و بهار تذكر داده می شود.

20 دی 1388 به روزنامه اعتماد به خاطر مطلبی تحت عنوان «مطبوعات، به صف، صف» كه به معاونت مطبوعاتی انتقاد كرده بود تذكر داده می شود.

21 دی 1388، به نشریه همت، كه به بسیاری از علما و بزرگان نظام حتی مراجع توهین كرده بود «تنها» تذكر داده می شود.  موضوعی كه موجب شد تا روز 23 دیماه، دستگاه قضایی خود وارد ماجرا شده و حكم به توقیف نشریه مزبور دهد.

26 دی 1388، روزنامه ابرار به دلیل درج مطلبی تحت عنوان «تهمت جایگزین همت» كه به انتقاد از شیوه نشریه همت، پرداخته بود تذكر كتبی از معاونت ارشاد دریافت كند!

27 دی 1388 روزنامه ابتكار تذكر می گیرد.

28 دی 1388 پس از حكم قضایی مبنی بر توقیف نشریه همت، معاونت مطبوعاتی وارد عمل شده و نشریه مزبور را لغو امتیاز می كند! روزنامه «فرهنگ آشتی» و «موج اندیشه» نیز لغو امتیاز می شوند. البته بعدا مقامات قضایی انتشار روزنامه فرهنگ آشتی را بلامانع تشخیص میدهند! روزنامه های آفتاب یزد و اعتماد، ظاهرا در هر بار تشكیل جلسه هیات نظارت سهمیه تذكر دارند، اینبار نیز هر كدام یك تذكر می گیرند.

30 دی 1388، روزنامه‌های تهران امروز، بهار، توسعه، روزان، جهان اقتصاد، اطلاعات، اعتماد، اسرار، جهان صنعت، مردم‌سالاری، آرمان روابط عمومی، جمهوری، پول، فرهیختگان و آفرینش از اداره كل مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی تذكر دریافت می كنند.

17 بهمن 1388، روزنامه فرهنگ اشتی كه 28 دی لغو امتیاز شده بود را خاطرتان هست؟  شعبه 29 دادگاه حقوقی تهران روز روز 17 بهمن  انتشار روزنامه فرهنگ آشتی را بلامانع دانست.

10 اسفند 1388، معاونت مطبوعاتی پس از یك دوره سنگین سكوت، اینبار به میدان می اید، البته با دست پر! روزنامه اعتماد از پرتیراژترین و با سابقه ترین روزنامه های اصلاح طلبان توقیف می شود.

هفته نامه ایراندخت به سردبیری محمد قوچانی و نشریه سینا هم لغو امتیاز می شوند.

همچنین پس از به تمسخر گرفتن آیه شریفه استرجاع توسط كیهان، معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد به دادن یك تذكر(از نوع جدی) به این روزنامه اكتفا می كند. به روزنامه عصر مردم هم تذكر داده می شود.

10 اسفند 1388، روزنامه اعتماد و هفته نامه پنجره از پر تیراژ ترین روزنامه ها و هفته نامه های سراسری كشور توقیف و لغو امتیاز شدند و در مقابل به 30 نشریه مجوز فعالیت داده می شود، به عناوین برخی از آنها اشاره می كنیم:

ماهنامه‌های: توسعه مدیریت به صاحب امتیازی “بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی “، فن بازار به صاحب امتیازی “‌سیاوش ملكی‌فر “، پرستاری امروز به صاحب امتیازی “‌رضوان انصاری “، حفاظت و ایمنی به صاحب امتیازی “‌علی عبداله خانی‌ “‌، پیام تغذیه‌ به صاحب امتیازی “‌گیسو شریفی “‌؛ رایانه فردا به صاحب امتیـازی “‌مهـرداد توانا “، طـه به صاحب امتیـازی “‌زهـرا بزم آمون “، جراحـان به صاحب امتیازی “‌سیدمجتبی موسوی خوشدل “. 2ماهنامه‌های: كهـن به صاحب امتیازی “‌پژمان پروین ” ‌و‌ دندان‌پزشكی خانواده‌ به صاحب امتیازی “‌صفورا شاه طالبی ” فصلنامه‌های: پیام اتـاق بازرگـانی اراك به صاحب امتیازی “اتاق بازرگانی و صنایع و معادن اراك ” ، بورس فن‌آوری اطلاعات به صاحب امتیازی “‌علیرضاتوكلی طالب “، شهرهای جهان به صاحب امتیازی “‌محسن ابراهیمی مجرد ” ، بـرین چـوب “شركت برین چوب “، حوادث غیـرمترقبه به صاحب امتیازی “‌فرهاد صدیق تنكابنی ” و طـراح به صاحب امتیازی و مدیرمسئولی “‌سروش بخت مینو “

11 اسفند 1388، محمدعلی رامین به مجلس میرود و در بین نمایندگان مجلس در پاسخ به چرایی برخورد با مطبوعات به جنگ نرم اشاره می كند و لوگو روزنامه تهران امروز را مصداق بارز جنگ نرم معرفی می نماید!

12 اسفند 1388، مدیر مسئول تهران امروز طی یادداشتی با ابراز ناخرسندی از وضعیت حاكم بر مطبوعات اعلام می كند به صورت داوطلبانه لوگوی روزنامه كه به زعم آقای رامین شكل زنی در حال رقص باله بود را تغییر میدهد.

17 اسفند 1388، هیئت نظارت بر مطبوعات به روزنامه بهار و 16نشریه تذكر داد.

25 اسفند 1388، نشریاتی هم مجوز فعالیت گرفتند، برخی از آنها را ملاحظه بفرمایید: فصلنامه ی:  “برق مدرس ” به صاحب امتیازی “دانشگاه تربیت مدرس ” و دوفصلنامه‌های “زبان شناخت “، “سیاست پژوهی “، “فلسفه علم “، “نامه ادب پارسی “، “تفكر و كودك “، “مطالعه فرهنگ‌ها “، “مطالعات اجتماعی “، “پژوهشنامه علوی “، “غرب‌شناسی “، “تحقیقات تاریخی “، “اقتصاد پژوهی “، “حكمت معاصر “، “تحقیقــات زنان “، “مطالعات و پژوهش‌های فلسفه دین “، “پژوهش‌های منطقــی “، “جستارها و پژوهش‌های علــم و دین ” همگی به صاحب امتیازی “پژوهشگاه علـوم انسانی و مطالعــات فرهنـگی ” “Iranian Journal Of Health And Physical Activity ” به صاحب امتیازی “دانشگاه فردوسی مشهد ” ، “پژوهش توسعه شهری ” به صاحب امتیازی “جهاد دانشگاهی ” و “مدیریت و احیای منابع طبیعی ” به صاحب امتیازی “جهاد دانشگاهی واحد تهران “

18 بهمن 1389، روزنامه های خراسان، جمهوری اسلامی و همشهری، تذكر می گیرند!

و در مقابل مجوز فعالیت 24 نشریه صادر می شود، نشریاتی چون:

ماهنامه «BMCI Studies Psychology»، ماهنامه «خانه خوبان» به صاحب امتیازی «مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)»، دو ماهنامه «اقتصاد پنهان» به صاحب امتیازی «ستاد مركزی مبارزه با قاچاق كالا و ارز»، فصلنامه «مهندسی فناوری اطلاعات و ارتباطات امن» به صاحب امتیازی «دانشگاه امام حسین(ع)» ،‌فصلنامه «زیست فن‌آوری میكروبی» به صاحب امتیازی «دانشگاه آزاد اسلامی – واحد شهر قدس»، فصلنامه «مجله مطالعات زبانی – بلاغی فارسی» به صاحب امتیازی «دانشگاه سمنان»، فصلنامه «Hematology Oncology Iranian Journal of Pediatric» به صاحب امتیازی «دانشگاه علوم پزشكی یزد»، فصلنامه «Journal of Advances in Computer Research (JACR) » به صاحب امتیازی «دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری»

فصلنامه «SHapur Journal of Micribiology Joundi» به صاحب امتیازی «دانشگاه علوم پزشكی و خدمات بهداشتی درمانی جندی شاپور اهواز»، فصلنامه «معرفت فرهنگی اجتماعی» به صاحب امتیازی «موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی»، فصلنامه «پژوهش در فناوری برق» به صاحب امتیازی «دانشگاهی آزاد اسلامی واحد نجف آباد »، فصلنامه «تاریخ فلسفه» به صاحب امتیازی «موسسه انجمن ایرانی تاریخ فلسفه»، فصلنامه «علوم و فنون كشت‌های گلخانه‌ای» به صاحب امتیازی «دانشگاه صنعتی اصفهان»

فصلنامه «مطالعات فرهنگی دفاعی زنان و خانواده» به صاحب امتیازی «موسسه فرهنگی میراث نبوت»، فصلنامه «دانش حسابداری» به صاحب امتیازی «دانشگاه شهید چمران اهواز»، فصلنامه «پژوهشهای نوین اقتصاد كشاورزی» به صاحب امتیازی «دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت» و مدیر مسئولی «بهارء الدین نجفی» ، فصلنامه «گیاه و زیست بوم» به صاحب امتیازی «دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری» ، فصلنامه «پژوهشهای دانش زمین» به صاحب امتیازی «دانشگاه شهید بهشتی» دو فصلنامه «of Mathematical Sciences Yazd Journal» به صاحب امتیازی «دانشگاه یزد»، «Journal Of injury and Violence Research» به صاحب امتیازی «دانشگاه علوم پزشكی كرمانشاه» «پیك اقتصادی» به صاحب امتیازی «دانشگاه پیام نور »

23 فروردین 1389، به روزنامه های: به روزنامه جهان صنعت، آرمان روابط عمومی ، پول، بهار، مردم سالاری، گل و نشریه میبد تذكر داده می شود.

30 فروردین 1389، روزنامه بهار توقیف شد.

25 اردیبهشت 1389، دو هفته‌نامه «كانون خانواده» به خاطر درج یك جوك تذكر گرفت.

11 خرداد 1389، روزنامه “مردم سالاری ” ، “‌آفتاب یزد “، “‌جهان اقتصاد “، “‌آرمان روابط عمومی “، “‌جمهوری اسلامی “، “‌جهان صنعت “، ” ‌كارون “، “‌البرز ورزشی “، “‌خبر ورزشی ” و نیز نشریات “بهداشت روان و جامعه “، ” ‌هنر موسیقی ” و ” راه ” به دلیل تخلفات محتوایی و شكلی تذكر داده شود. صاحب امتیاز روزنامه ورزشی گل با پذیرش تخلفات این روزنامه اعلام كرد تا همراه با عذرخواهی علنی، داوطلبانه به تعطیلی 5 روزه روزنامه گل اقدام خواهد كرد. در همین روز ماهنامه محلی “بدر “، توقیف، روزنامه البرز ورزشی تذكر می گیرد. روزنامه های وطن امروز و فرهیختگان هر كدام دو تذكر می گیرند.

25 خرداد 1389، روزنامه های:  آفتاب یزد ، وطن امروز، جمهوری اسلامی، پول و هفته‌نامه بصیرت جوانان تذكر می گیرند.

1 تیر 1389، فصلنامه «فرهنگ آموزش» لغو، به ماهنامه های  «نسیم بیداری»، «فردوسی» و«گلستانه»، هفته‌نامه «رودكی» تذكر داده می شود.

دو هفته‌نامه “مدینه گفتگو ” توقیف می شود و به دو نشریه ورزشی نیز تذكر داده میشود، علت تذكر از این قرار است: به نشریات “رزم آور ” و “دنیای كاراته ” بدلیل پرداختن به موضوع عرفان‌های كاذب و اندیشه‌های ساختگی بر خلاف موازین اسلامی ـ بدون نفی منطقی و كارشناسانة آنها ـ تذكر داده شده است.

16 شهریور 1389، یك اتفاق نادر در كل دولت نهم. به روزنامه «صدای كرخه» با گستره توزیع استان خوزستان به صاحب امتیازی و مدیرمسئولی سیدجاسم ساعدی مجوز فعالیت داده میشود. در تمام طول مدت فعالیت دولت نهم به كمتر از ده روزنامه مجوز فعالیت داده شده است. كه معروف ترین آنها كلمه سبز بود، كه آنهم به فاصله كمی از آغاز انتشار اول با حضور نیروهای امنیتی در ساختمان آن و دستگیری گردانندگان آن انتشارش متوقف و بعد كلا حذف شد.

به نشریات دیگری هم مجوز فعالیت داده شد، این نشریات عبارت است از: «زیست‌شناسی گیاهی» به صاحب‌ امتیازی دانشگاه اصفهان، «هنرهای تصویری» به صاحب‌ امتیازی جهاد دانشگاهی، «افق‌های حسابداری» به صاحب‌ امتیازی مركز آموزش عالی رجاء ، «سراج منیر» به صاحب‌ امتیازی دانشگاه علامه طباطبایی فصلنامه «علوم و فنون بسته‌بندی» به صاحب‌ امتیازی دانشگاه جامع امام حسین‌(ع)، «مطالعه توسعه» به صاحب امتیازی جهاد دانشگاهی و…

5 مهر 1389، روزنامه «اندیشه نو» و هفته‌نامه «بهار زنجان»، لغو مجوز شدند.

11 مهر 1389، روزنامه جمهوری اسلامی تذكر گرفت.

19 مهر 1389، یك تذكر در مورد موضوع فعالیت به همه نشریات كشور داده می شود و تذكر های جداگانه ای هم البته داده می شود. به روزنامه جمهوری اسلامی تذكر داده شد. نشریه “تالش ” توقیف شد و به نشریات “كتاب هفت “،”قاصدك شهر ”  و “سرنا ” تذكر داده شد.

بدیهی است به دلیل حجم بالای نشریاتی كه مجوز فعالیت گرفتند، در هر دوره زمانی به نمونه هایی اشاره شده است. اما این روزشمار فعالیت محمدعلی رامین رد وزارت ارشاد است. كسی كه در گفته های خود مدام از حمایت از مطبوعات سخن می گوید. با تعطیلی و توقیف هنر روزنامه، حدودا 100 نفر به طور مستقیم و تعداد بیشتری به طور غیر مستقیم شغل خود را از دست می دهند.

خود آقای رامین كه سابقه اداره نشریه ای به نام امامت (البته در بانك اطلاعاتی كه توسط معاونت مطبوعاتی منتشر شده است، هیچ نشریه ای با عنوان امامت از سال 1300 تاكنون مجوز فعالیت نگرفته است و نام آقای رامین نه به عنوان مدیر مسئول و نه صاحب امتیاز در این بانك اطلاعاتی از سال 1300 تاكنون وجود ندارد) را به صورت انفرادی داشته است، خوب میداند كه نشریات معتبر، عموما تعداد زیادی از افراد متخصص را مشغول به كار می كنند و دادن مجوز نشریه به دانشگاه ها، مراكز علمی و… نمی‌تواند معیار مناسبی برای سنجش وضعیت مطبوعات كشور باشد.

این آمارها ممكن است عناوین دهان پركنی را برای خبرگزاری هایی نظیر فارس و ایرنا فراهم كند، اما در عمل، برای مثال نشریه «پیام اتاق بازرگانی فلان شهرستان» مگر چند مخاطب دارد و چه تاثیری در كل كشور دارد.در مقابل با توقیف و تعطیلی روزنامه هایی چون فرهنگ آشتی، همشهری، سرمایه، اعتماد و… حجم بالایی از مخاطبان(برابر با تیراژ این روزنامه ها) به سمت كانال های دیگر  دریافت خبر حركت می كنند.

كانال هایی نظیر شبكه های ماهواره ای و سایت های خارجی، كه با عرض تاسف، آقای محمدعلی رامین، هیچ نظارتی نمیتواند روی آنها داشته باشد. توقیف نشریات داخلی، چه پیامی دارد؛ انتقال مخاطب روزنامه اصلاح طلب داخلی و سایت پر بازدید منتقد داخلی، به شبكه ماهواره و فلان سایت خبری خارج از كشور، چه تعریف دیگری می تواند داشته باشد؟

——————-

این مطلب در سایت آینده نیوز منتشر شد

151 عنوان از 1231 عنوان، یعنی 12 درصد نشریات مجوز گرفته می توانند در زمینه سیاسی فعالیت کنند، این رقم در مقایسه با چهار سال قبلی(یعنی مهرماه سال 80 تا مهرماه سال 84) بیش از 50 درصد کاهش داشته است.

وقتی مسئولان در سخنرانی های خود، در مقام دفاع از عملکرد خود در حوزه مطبوعات آمار سه رقمی نشریاتی که در دوران تصدی آنها مجوز انتشار گرفته اند را به نشانه آزادی بیان به رخ می کشند، چیزی از «کیفیت» ماجرا نمی گویند. تعداد و آمارها درست است و شکی هم در آن نیست. حالا در ذهن شنونده تناقضی مطرح می شود: از یک طرف رسانه های منتقد از نبود آزادی بیان و عرصه تنگ مطبوعات در روزگار حاضر می گویند و از طرف دیگر طی 4-5 سال گذشته بیش از 1300 نشریه مجوز نشر گرفته اند!  با بررسی «کیفیت» پنهان مانده در بیان مسئولان شاید گوشه ای از تناقض مزبور برطرف شود. عرصه تنگ حاکم بر مطبوعات که همزمان با مشکلات معیشتی به فعالان رسانه در کشور فشار می آورد نهایتا موجب مهاجرت آنها و باز شدن عرصه برای فعالیت نشریات فارسی زبان مستقر در خارج از کشور می شود.

در بیان آمار همان عبارت «بیش از 1300 نشریه در دوران… مجوز انتشار گرفتند» مطرح می شود، اما کسی نمی گوید تنها 151 عنوان از 1231 عنوان(از مهرماه سال 84 تا مهرماه سال 88) در زمینه سیاسی می توانند فعالیت کنند. 98 عنوان از این 151 عنوان در حال انتشار هستند.44 عنوان سراسری و بین المللی هستند و گستره توزیع باقی یعنی 107 عنوان محلی و منطقه ای است. 22 عنوان از نشریاتی که می توانند در زمینه سیاسی فعالیت کنند در اختیار اشخاص حقوقی قرار دارند.

151 عنوان از 1231 عنوان، یعنی 12 درصد نشریات مجوز گرفته می توانند در زمینه سیاسی فعالیت کنند، این رقم در مقایسه با چهار سال قبلی(یعنی مهرماه سال 80 تا مهرماه سال 84) بیش از 50 درصد کاهش داشته است. در چهار سال قبلی، از مجموع 1308 نشریه مجوز گرفته، 396 عنوان می توانستند در زمینه سیاسی فعالیت کنند، این یعنی بیش از 30 درصد نشریاتی که مجوز فعالیت گرفته بودند، سیاسی بودند.

زبان 559 عنوان از 1231 مجوز انتشار، به جز فارسی: آذری، اردو، ارمنی، انگلیسی، روسی، عربی، فرانسوی، لری و کردی است؛ تنها اسم 74 عنوان از این نشریات به زبان های انگلیسی و عربی است. نشریاتی که به زبان های دیگر منتشر می شوند اصولا مخاطب محدودتری دارند و در زمینه ها و مسائل خاصی منتشر می شوند. برای مثال نشریات:, International Journal Of Psychology, Political Thought In Islam  الجوارالاقلیمی، الرای الاخر، خبر اردبیل، سبلان اردبیل، صدای اردبیل، ستاره اردبیل، افق ابهر، میانه امروز و….همچنان که از نامشان نیز بر می آید باید مخاطب خاصی داشته باشند.

دو نشریه کلمه سبز و اعتماد ملی که عدم انتشار آنها واضح است و پیش از تهیه این آمار انتشارشان متوقف شده است نیز «در حال انتشار» عنوان شدند.

آمار انتشار یافته توسط وزارت ارشاد اشکالاتی هم دارد.یکی از این اشکالات به وضعیت نشریه بر می گردد. برای مثال نشریات شهروند امروز، هم میهن، یاس نو، کارگزاران و…. که همگی پیش از  دوران تهیه این آمار(تا شهریور ماه 1388) انتشارشان متوقف شده است، در قسمت وضعیت، «در حال انتشار» عنوان شدند. این رویه فقط مختص نشریاتی که در دولت های قبلی مجوز گرفته و در دولت نهم انتشارشان متوقف شده است نیست.

اتفاق جالب که در ادوار دیگر سابقه نداشته است، روند اعطای مجوز نشر به نشریات روستایی است.  این روستاها عبارت است از: رامشه (جرقويه عليا، اصفهان)، محمودآباد(شاهیندژ)، ‌شيرين‌كندي(خوی، آذربایجان غربی)، مهربان(جاده سی نعمت، یاسوج) و عطابخش(جاده‌قديم‌فسا ،فارس)، کورده لارستان، محله پایین(فارس)، قطب آباد(جهرم، فارس)، خدابنده(زنجان) اسفدن(قاین)

برای مثال دو نشریه کلمه سبز و اعتماد ملی که عدم انتشار آنها واضح است و پیش از تهیه این آمار انتشارشان متوقف شده است نیز «در حال انتشار» عنوان شدند.  پیدا کردن نشریاتی که سهوی در لیست نشریات «در حال انتشار» گنجانده شدند به دلیل حجم بالای این نشریات . پایین بودن تیراژ بسیاری از آنها همچنین وزبان و گستره توزیع شان امکان پذیر نیست.

علاوه بر اینها 295 مورد از نشریات در حال انتشار، هیچ آدرس یا شماره تلفنی در بخش شناسنامه نشریات ندارند. بنا براین امکان پیگیری وضعیت نشر آنها اصولا میسر نیست.

مشخص است، نشریات درحال انتشار تاثیر گذاری هستند. به هر ترتیب بنابر این آمار 688 عنوان از  مجموع 1231 نشریه مجوز گرفته در حال انتشار و تاثیر گذار هستند.

امتیاز انتشار 412 مورد از نشریات متعلق به: وزارت خانه ها، نیروهای نظامی-انتظامی، مراکز دولتی، پژوهشکده ها و پژوهشگاه ها،  موسسات، دانشگاه ها، انجمن ها، اتحادیه هاو شوراهای شهر، حل اختلاف، نگهبان، اتاق های بازرگانی و انقلاب فرهنگی و .. است.

ظاهرا تهیه کنندگان آمار مورد استفاده این گزارش «سهوی» 369 مورد صاحب امتیاز حقوقی را در بین صاحب امتیازان حقیقی گنجانده اند. این یعنی 35 درصد خطا.

توضیح آنکه نتیجه جستجوی نشریاتی که مجوز آن برای شخصیت حقوقی صادر شده است در فاصله مهرماه سال 84 تا مهرماه سال 88 ، 183 مورد است. اما تنها امتیاز انتشار 412 مورد از نشریات متعلق به: وزارت خانه ها، نیروهای نظامی-انتظامی، مراکز دولتی، پژوهشکده ها و پژوهشگاه ها،  موسسات، دانشگاه ها، انجمن ها، اتحادیه هاو شوراهای شهر، حل اختلاف، نگهبان، اتاق های بازرگانی و انقلاب فرهنگی و .. است.

برای مثال براساس این آمار، فصلنامه «نامه اتاق قزوین» به صاحب امتیازی اتاق بازرگاني و صنايع و معادن استان قزوين که در تاریخ 20 فروردین 86 مجوز نشر گرفته است، در ردیف «حقیقی» و در همین حال فصلنامه «اقتصاد قم» به صاحب امتیازی اتاق بازرگاني قم که در تاریخ 19 تیر 85 مجوز انتشار گرفته است، در ردیف «حقوقی» دسته بندی شده است. دو نشریه ارتش، دو نشریه سپاه، چهار نشریه نیروی انتظامی و….هم چنین وضعی دارند.

در مثالی دیگر به موسسه فرهنگی اکو در یک روز (23 اردیبهشت 1387) مجوز انتشار پنج ماهنامه(Eco Time، اكو نوستي، Eco Ordo، اكو درگي، اكو نوروز) با یک مدیر مسئول(محمد رجبی) در همه پنج مورد و در یک زمینه(اقتصادي , فرهنگي( اجتماعي))به پنج زبان(انگلیسی، روسی، اردو، آذری و فارسی) داده شده است. این پنج ماهنامه نیز در ردیف «حقیقی» طبقه بندی شدند. و جالب آنکه هیچ کدام منتشر نمی شوند.

نشریات متعلق به بخش خصوصی و جدا از سازمان ها و ارگان های حاکمیتی و دولتی غالبا حقیقی هستند. نشریاتی که زیر نظر مراکز دولتی فعالیت کنند، بیشتر به ارایه دستاوردهای مرکز متبوع می پردازند. مراکز علمی هم که نشریاتشان مشخصا به دستاوردهای حوزه مورد نظر می پردازد.

745 عنوان از این نشریات در زمینه های تخصصی قرار است منتشر شوند. به ترتیب: علوم انسانی( 290 مورد)، پزشکی، پیراپزشکی و پزشکي و پيراپزشکي(162 مورد)، فنی مهندسی( 150 مورد)، کشاورزی( 81 مورد)، علوم پایه( 55 مورد) و هنری( 7مورد) زمینه های این نشریات تخصصی هستند که غالبا نیز در اختیار مراکز علمی قرار دارند.

و البته ـ برای مثال ـ ماهنامه «نسخه حیوانات»، دو فصلنامه «علوم و فنون زنبور عسل»، فصلنامه«پیک مرغداران خراسان»، ماهنامه «آبزیان زینتی»یا فصلنامه« صنعت اتاق تميز »قرار نیست تحلیل، مطلب یا خبری منتشر کنند که بود و نبود آزادی بیان و مطبوعات روی آن موثر واقع شود!

از بین این 1231 مورد مجوز، 614 مورد متعلق به نشریات شهرستانی است. البته 22 عنوان نشریه که ذیل استان تهران از آنها نام برده شده است، در شهرستان های: اراک، تبریز، همدان، مشهد، کرج، قم، قزوین و شیراز به چاپ می رسند.

اتفاق جالب که در ادوار دیگر سابقه نداشته است، روند اعطای مجوز نشر به نشریات روستایی است.  این روستاها عبارت است از: رامشه (جرقويه عليا، اصفهان)، محمودآباد(شاهیندژ)، ‌شيرين‌كندي(خوی، آذربایجان غربی)، مهربان(جاده سی نعمت، یاسوج) و عطابخش(جاده‌قديم‌فسا ،فارس)، کورده لارستان، محله پایین(فارس)، قطب آباد(جهرم، فارس)، خدابنده(زنجان) اسفدن(قاین)

361 عنوان هم گستره توزیع شان محلی و منطقه ای است. تعداد مجوز انتشار استان ها به ترتیب عبارت است از: آذربایجان شرقی: 39 عنوان،  آذربایجان غربی: 16 عنوان،  اردبیل: 11 عنوان،  اصفهان: 52 عنوان،  ایلام: 5 عنوان،  بوشهر: 9 عنوان،  تهران: 617 عنوان،  چهارمهال و بختیاری: 15 عنوان،  خراسان جنوبی: 9 عنوان،  خراسان رضوی: 55 عنوان،  خراسان شمالی: 10 عنوان،  خوزستان: 23 عنوان،  زنجان: 19 عنوان،  سمنان: 12 عنوان،  سیستان و بلوچستان: 18 عنوان،  فارس: 27 عنوان،  قزوین: 11 عنوان،  قم: 57 عنوان،  کردستان: 8 عنوان،  کرمانشاه: 9 عنوان،  کرمان: 37 عنوان،  کهکیلویه و بویراحمد: 14 عنوان،  گلستان: 17 عنوان،  گیلان: 32 عنوان،  لرستان: 12 عنوان،  مازندران: 29 عنوان،  مرکزی: 15 عنوان،  هرمزگان: 12 عنوان،  همدان: 10 عنوان و یزد: 31 عنوان.

نشریات محلی و منطقه ای به لحاظ گستره توزیع تیراژ و در نتیجه مخاب کمتری دارند. برای مثال ماهنامه «سلام ابرکوه» با گستره توزیع محلی با توجه به جمعیت ابرکوه قاعدتا نمی تواند مخاطب زیادی داشته باشد. مثال دیگر دو روزنامه خراسان شمالی و خراسان جنوبی(که به صاحب امتیازی یک موسسه هر دو در یک روز مجوز فعالیت گرفته اند) گستره توزیع شان محلی است، در شرایطی که تیراژ نشریات عادی سراسری پایتخت به بیش از 20 هزار نمی رسد، مشخص است آنها چه وضعی دارند. و این تیراژ است که دامنه تاثیر گذاری یک جریده را مشخص می کند.

به برنامه های سیما نگاه کنید و به برنامه های رادیو گوش بدهید، وقتی برنامه مرور مطبوعات را پخش می کند لوگوی هفته نامه و ماهنامه و فصلنامه و… را نشان نمی دهد، از این اقلام هم چیزی نمی گوید. چون تلقی عمومی از مطبوعات روزنامه ها هستند. از آمار سالنامه ها، فصلنامه ها، دو فصل یکبار، دو هفته یکبار، هفته نامه ها، ماهنامه ها و دو ماه یکبار (که غالبا تخصصی هستند) که بگذریم(1218 عنوان) حالا آنچه در آخر کار می ماند و احتمالا در ذهن عامه مردم از مطبوعات جا افتاده است، همان 13 عنوان روزنامه است. که از این 13 روزنامه، 4 موردش منتشر نمی شوند و فقط مجوز دارند، 6 عنوان هم محلی و منطقه ای هستند. این 13 روزنامه که یکی شان هم همین اخیرا انتشارش با مشکل مواجه شد عبارت است از: بانگ ساوالان، خراسان شمالي، خراسان جنوبی، واقعه،اميد مردم، شهروند، امروز، عصر ايرانيان، كلمه سبز، وطن امروز، پرسپوليس، راه پيشرفت واصفهان زيبا. کلمه سبز که تعطیل شد، دیگر روزنامه پر تیراژ به جا مانده همان «وطن امروز» به صاحب امتیازی مهرداد بذرپاش مدیرعامل سابق سایپا و رئیس فعلی سازمان ملی جوانان و از حامیان محمود احمدی نژاد است. (دقت شود که تمامی این آمار به مدت زمان اول مهرماه سال 84 تا اول مهرماه سال 88 پرداخته است در فاصله زمانی کوتاه آغاز دولت نهم یعنی مردادماه 84 تا نقطه آغاز آمار این گزارش که مهرماه84 است روزنامه اعتمادملی در تاریخ 10/5/84 مجوز انتشار گرفت و اخیرا هم متوقف شد که در این گزارش از آن نامی برده نشده است. )

اگر 13 مورد مجوز انتشار روزنامه را فارق از تمام کیفیاتش بپذیریم، 48 ماهی که در این گزارش بررسی شده است، در مقایسه با 48 ماه قبلی(یعنی از تاریخ اول مهرماه سال 80 تا اول مهرماه سال 84) کاهش چشمگیری در ارایه مجوز به روزنامه ها داشته است.  در 48 ماه قبلی 40 عنوان روزنامه با گستره توزیع سراسری و بین المللی و 17عنوان هم با گستره توزیع منطقه ای و محلی مجوز نشر گرفته اند.

همه اینها یک طرف، شیوه اختصاص یارانه مطبوعات یک طرف دیگر. در شرایطی که روند ارایه مجوز انتشار به نشریات جدید چنان است که پیش از این آمد، از سوی دیگر توقیف و لغو امتیاز مطبوعات قدیمی و پرمخاطب(نشبت به نشریات تخصصی و محلی…) و تنگ کردن عرصه بر مطبوعات فعال منتقد نیز با ساز و کار های خاصی جریان داشته و دارد.

در چنین شرایطی طی حدود 5 سال صدارت آقای احمدی نژاد، روزنامه های: شرق (در تاریخ ۱۵ مرداد ۱۳۸۶ به دستور هیأت نظارت بر مطبوعات توقیف شد.)، هم میهن(در 12 تیر ماه 86 از سوی دادستان توقیف شد.)، تهران امروز( مسئول روزنامه تهران امروز، به اتهام چاپ مطالب و تصاویر اهانت آمیز نسبت به رئیس جمهور و نشر اكاذیب به قصد تشویش اذهان عمومی و ایراد افترا، در تیرماه سال 87 با شكایت مدعی العموم به دادسرای كاركنان دولت احضار شد، و این روزنامه هم توقیف شد.) کارگزاران(در ۱۱ دی ۱۳۸۷ به دلیل چاپ بیانیه دفتر تحکیم وحدت پیرامون حوادث غزه ، توسط وزارت ارشاد و دادستانی تهران توقیف شد.) یاس نو(به دلیل اعاده روند دادرسی توسط دادستان، پس از انتشار یک شماره توقیف شد و معاون وزارت ارشاد دستور توقف انتشار آنرا صادر کرد.)، کلمه سبز(دو روز پس از انتخابات روزنامه کلمه سبز با بازدداشت کارکنان آن تعطیل شد) اعتماد ملی( روز 27 مرداد ماه سال جاری توقیف شد)، سرمایه (11 آبان سال جاری لغو امتیاز شد) از فعالیت باز ماندند.

از سوی دیگر هفته نامه های: شهروند امروز، زنان، همشهری جوان، مدرسه، دنیای تصویر، هفت، صبح زندگی، تلاش، به سوی افتخار و شوک و… نیز در این دوران توقیف و لغو امتیاز شدند. خبرگزاری ایلنا نیز در این مدت توقیف شد که البته پس از مدتی دوباره فعالیت خود را از سر گرفت. تعطیلی سایت بازتاب هم قابل توجه است. ذکر تمام موارد و نشریات دیگر اعم از محلی و منطقه ای و سایت های اینترنتی فیلتر شده و… که در این مدت توقیف و لغو امتیاز شدند در این مجال نمی گنجند.

مسائل اقتصادی

برخی روزنامه ها و نشریات عملا به دلیل هزینه های کمرشکن و سودآور نبودن فعالیتشان خودبخود در آستانه تعطیلی قرار دارند. در چنین شرایطی از درج آگهی های دولتی که منبع اصلی درآمد روزنامه ها به شمار می روند ممانعت می شود و از سوی دیگر شرکت ها و موسسات دیگری که به روزنامه های منتقد آگهی می دهند به دلایل مبهی قراردادهای خود را با روزنامه های مزبور لغو می کنند(مثل ایران خودرو و ایرانسل)

خبرگزاری رسمی دولت«ایرنا» در بودجه سال جاری 225175 میلیون ریال ذکر شده است. در حالی که بودجه حمایت از همه اقلام مطبوعاتی نسبت به سال قبل تنها حدود یک درصد رشد داشته است. بودجه این خبرگزاری نسبت به سال 87(205269 میلیون ریال که نسبت به سال 86 35 درصد رشد داشته است ) حدود 8 درصد رشد داشته است.

در نامه ای که در اوایل روی کار آمدن محمود احمدی نژاد توسط مدیران مسئول روزنامه های غیر دولتی خطاب به وزیر ارشاد وقت نوشته شد به این موضوع اشاره شده است. موضوعی که حالا بعد از گذشت بیش از 4 سال همچنان ادامه دارد. در بند سوم این نامه آمده است: « پس از روي كار آمدن دولت جديد متاسفانه جهت‌‏گيري تخصيص آگهي‌‏هاي مربوط به تعدادي از وزارتخانه‌‏ها به نحو چشمگيري به سمت مطبوعات خاص به ويژه مطبوعات دولتي بوده است‌‏!راستي در زماني كه ( به دليل برخي از مشكلات) جنابعالي به خوبي از ميزان استقبال مردم از فرآورده‌‏هاي حوزه نشر و مطبوعات واقفيد آنگاه چگونه قابل توجيه است كه اداره آگهي‌‏هاي وزارت ارشاد بر خلاف شعار عدالت محوري دولت نهم ، بر مبناي دولت‌‏سالاري عمل نموده و براي تخصصي آگهي‌‏ها مطبوعات دولتي را ترجيح داده و خداي ناكرده بخواهد آنان را به خودي و غير خودي تقسيم نمايد . در چنين شرايطي آيا مي‌‏توان به چشم‌‏انداز آينده وضعيت مطبوعات كشور اميدوار بود؟»

حکایت اختصاص یارانه های مطبوعات به نشریات خود حدیث مفصل تری دارد و بعضا برخی روزنامه ها و مطبوعات منتقد و غیر دولتی مبلغی بسیار کمتر از چیزی که طبق محاسبات باید از آن بهره مند می شدند دریافت می کنند و برای این موضوع نیز انواع و اقسام آیین نامه ها و قوانین وجود دارد. البته معاون جدید مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به تازگی خبر از تغییر رویه اختصاص یارانه ها در آینده نزدیک خبر داده است. آقای رامین گفته است: در نخستين فرصت پرونده‌هاي يارانه‌ها را بررسي مي‌كنيم و قصد داريم يارانه‌ها را عاقلانه، عادلانه و منطبق با استانداردهايي كه بر اساس رسالت رسانه‌ها شكل مي‌گيرد، تطبيق بدهيم.

یارانه مطبوعات که در بودجه امسال 1012036 میلیون ریال تحت عنوان حمایت از نشر، کتاب و مطبوعات در نظر گرفته شده است، یکی از اصلی ترین منابع تامین مالی مطبوعات به شمار می رود. خصوصا روزنامه ها که در مقایسه با سایر اقلام مطبوعات به بودجه بیشتری به خاطر نیاز به کاغذ و …. نیازمند هستند. هرچند این بودجه امسال حدودا یک درصد نسبت به سال گذشته(975000میلیون ریال) رشد داشته است، اما در مقابل عنوان حمایت از کتاب هم به آن اضافه شده است.

وضعیت کمک های مالی به رسانه های غیر دولتی در حالیست که سایت ها و خبرگزاری های وابسته به دولت بودجه های افسانه ای دریافت می کنند. خبرگزاری رسمی دولت«ایرنا» در بودجه سال جاری 225175 میلیون ریال ذکر شده است. در حالی که بودجه حمایت از همه اقلام مطبوعاتی نسبت به سال قبل تنها حدود یک درصد رشد داشته است. بودجه این خبرگزاری نسبت به سال 87(205269 میلیون ریال که نسبت به سال 86 35 درصد رشد داشته است ) حدود 8 درصد رشد داشته است.

این خبرگزاری با بودجه 22 میلیارد و 500 میلیون تومانی، پرهزینه‌ترین آژانس خبری در ایران محسوب می‌شود.

در مقابل، بودجه خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در سال جاری حدود یك میلیارد و دویست و پنجاه میلیون تومان، بودجه خبرگزاری مهر حدود یك میلیارد و صد میلیون تومان و بودجه ایلنا كمتر از نصف این دو خبرگزاری است كه با احتساب بودجه كمتر از 5 میلیارد تومانی خبرگزاری فارس، مجموع بودجه سالانه 4 خبرگزاری دیگر كشور معادل یك سوم بودجه خبرگزاری جمهوری اسلامی است.سایت های تحلیلی حامی دولت نیز در صفحات مملو از آگهی های خاص به فعالیت خود ادامه می دهند.

با این بودجه افسانه ای عملکرد خبرگزاری ایرنا یعنی گران ترین آژانس خبری حال حاضر کشور زیاد موثر به نظر نمی رسد. بی شک یکی از معیارهای تاثیر گذاری و توانایی مخاطب برای خبرگزاری ها تعداد پرزنت های آنها است. نگاهی به نمودار پرزنت های روزانه از سایت ایرنا در مقایسه با سایت تابناک که نه یک خبرگزاری با ساختمان چند طبقه و کارمندان پرشمار، که یک سایت تحلیلی ساده است و تعداد کارکنان آن مجموعا به 20 نفر نمی رسد و در یک واحد آپارتمانی فعالیت می کند  بسیار گویاست. این نمودار توسط نرم افزار آن لاین سایت بین المللی Alexa.com  تهیه شده است.

بر کسی پوشیده نیست و بزرگان نظام هم همواره بر این نکته تاکید داشتند که رسانه های فارسی زبان مستقر در خارج از ایران می توانند ضربات مهلکی بر پیکره نظام بزنند.

با گذشت زمان، هر روز بیش از پیش با پیشرفت جامعه، پیش آمدن سلایق سیاسی گوناگون، فعالیت احزاب و وقایع جدید سیاسی، اجتماعی و…. و از همه مهمتر پیشرفت تکنولوژی و ورود فناوری های جدید به جامعه و گسترده تر شدن طبیعی ابزار دریافت اطلاعات، جامعه نیازمند دریافت اطلاعات از مجاری گوناگون و جدیدتر است. اگر این نیاز از طریق معمول (یعنی ارایه مجوز به نشریات داخلی و کمک به بالندگی آنها) تامین نشود، جوینده اطلاعات به سمت راه های دیگر(نظیر ماهواره ها و اینترنت) خواهد رفت که نظارت در آنها صفر است!

ماهواره های مستقر در خارج از ایران و سایت های اینترنتی و…. در حالی همه ساله تاسیس می شوند و یا بر بودجه خود می افزایند که مطبوعات داخلی منتقد به انحا مختلف از فعالیت و تاثیر گذاری بازماندند. وجود مشکلات مالی، نحوه نظارت، توقیف ها و لغو امتیازها و… همگی در نهایت به یکه تازی رسانه های مستقر در خارج از کشور خواهد انجامید. چراکه با همه اقدامات سخت افزاری نظیر نصب دستگاه های پارازیت، فیلتر کردن سایت ها و… بازهم رسانه های مزبور مخاطبان خود را از طریق راه های فرار از این امکانات سخت افزاری(نظیر استفاده از فیلتر شکن های نرم افزاری، تغییر فرکانس ماهواره ها و…) دارند و هر روز خبر تاسیس شبکه فارسی زبان جدید و سایت اینترنتی جدیدی به گوش می رسد.

صرفا ارایه آمار نمی تواند ملاک خوبی برای نشان دادن آزادی مطبوعات باشد. از طرف دیگر، اعداد و ارقام و آمارها هرچند نجومی و سه رقمی باشند، بازهم دایره های آهنی روی پشت بام ها، حضور دارند.  عدم تناسب انتشار مطبوعات جدید با رشد مخاطب و افزایش نیاز او از یک طرف، شیوه های نظارتی از طرف دیگر و سازوکارهای حمایتی از مطبوعات هرکدام به نوبه خود به طور غیر مستقیم مخاطبان بیشتری را جذب رسانه های فارسی زبان مستقر در خارج ایران خواهد کرد. تعطیلی و برخورد با مطبوعات داخلی نهایتا منجر به کوچ روزنامه نگاران بیکار شده و بدون امنیت شغلی ایرانی به خارج از کشور می شود.  بی شک رسانه های فارسی زبان مستقر در خارج از ایران بدون بهره مندی از روزنامه نگاران و خبرنگاران ایرانی که به خارج از ایران کوچ کرده اند، نمی توانند مخاطب فارسی را جذب کنند.

با بسته شدن هر روزنامه و نشریه منتقد، با کاهش حمایت مالی از این نشریات و به تبع آن ایجاد مشکل در پرداخت حقوق روزنامه نگاران و…. هر روز روزنامه نگاران به خارج از ایران مهاجرت می کنند، جایی که  هیات نظارت بر مطبوعات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هیچ نظارتی نمی تواند آنجا داشته باشد. در واقع اگر آنها(رسانه های فارسی زبان مستقر در خارج از کشور) بنا به گفته بزرگان نظام دشمن باشند، تعطیلی هر رسانه منتقد داخلی و آرام آرام، از بین بردن رسانه های منتقد خود بستری برای مهاجرت هر چه بیشتر روزنامه نگاران با تجربه داخلی را به خارج از کشور فراهم می کند.

روزنامه نگارانی که سال ها تجربه کار و تماس با مخاطب ایرانی را دارند و با حداقل حقوق و امکانات حاضرند در داخل کشور فعالیت کنند و پیش از این نیز می کردند، اما زمانی که دیگر رسانه ای در کار نباشد، از یک طرف رسانه های قبلی تعطیل شوند، رسانه های محدود فعلی با مشکل تامین مالی مواجه باشند و از رسانه جدید(همان فضای کار) هم خبری نباشد، چاره ای جز مهاجرت و تداوم حیات و معاش ندارند.

نشریاتی که از مهرماه سال 84 تا مهرماه سال88 مجوز نشر گرفته اند

جمعا	روزنامه	هفته نامه	ماهنامه	فصلنامه	دیگر	سراسری/ بین المللی	محلی/منطقه ای	چاپ تهران	چاپ شهرستان ها	حقیقی	حقوقی	زبان های دیگر	درحال انتشار	دارای مجوز
1231	13	140	397	493	188	870	361	617	614	679	552	559	688	543

زمینه نشریاتی که از مهرماه سال 84 تا مهرماه سال88 مجوز نشر گرفته اند

زمینه فعالیت	تعداد مجوز
کشاورزی	88
علوم پایه و کلیات علوم	56
الهيات و الهيات , علوم انساني	18
اجتماعي و اجتماعي , هنري	263
هنری و هنر و گرافيك , هنري	31
علوم انساني	283
فني مهندسي و كامپيوتر و مهندسي منابع طبيعي و عمران , فني مهندسي و مكانيك و مهندسي شيمي و مهندسي معدن و عمران	163
سیاسی	151
پزشکي و پيراپزشکي و زيست شناسي	165
بدون عنوان	12
جمع	1230

آتش نشانی یک مورد

معیار این جمع بدی موضوعات انفرادی که داخل پرانتز نوشته شده اند و یا زمینه های انفرادی بوده است. برای مثال زمینه برخی نشریات به صورت: ” فرهنگي , ورزشي( اجتماعي)” آمده است که در این جمع بندی “اجتماعی” لحاظ شده است و یا زمینه ” كامپيوتر( فني مهندسي)” در جمع بندی زمینه “فنی مهندسی” در نظر گرفته شده است.  در سایر نشریاتی که فقط یک زمینه فعالیت داشته اند هم نظیر “کشاورزی” و یا “هنر” همان موضوع در نظر گرفته شده است. گفتنی است در بانک اطلاعاتی مزبور موضوعات اقتصادی، ورزشی و سیاسی همگی در چند زمینه ای ها گنجانده شدند که زمینه اصلی فعالیت آنها “اجتماعی” ذکر شده است. کلا 141 عنوان نشریه چند زمینه ای ذیل زمینه های اصلی دیگر که غالبا اجتماهی هستند زمینه سیاسی نیز دارند. 10 عنوان هم زمینه علوم سیاسی وجود دارد که ذیل زمینه های تخصصی دیگر نظیر علوم انسانی گنجانده شدند

———————

[+]لينك اين مطلب در بالاتر.ين

اين گزارش در روزنامه اعتماد: مورخ يكشنبه، 1 آذر 1388 – شماره 2109 در صفحات اول و ششم به چاپ رسيد.

* براي ديدن جدول مشخصات و آمار تمامي نشريات را از ابتدا تاكنون اينجا كليك كنيد.